અમેરિકા-ઈરાનના તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભડકો

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા ઘાતક સૈન્ય તણાવની સીધી અસર હવે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા અને ઊર્જા બજાર પર જોવા મળી રહી છે. આ તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચા તેલ (કચ્ચા તેલ) ની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. બુધવારે બ્રન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude)ની કિંમત વધીને આશરે 92 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે ગત પાંચ અઠવાડિયાનો સૌથી ઊંચો સ્તર છે.

કાચા તેલના ભાવોમાં વધારો

બજાર ખુલ્યા બાદ બ્રન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ 0.55% વધીને 91.51 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું, જ્યારે વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) પણ 0.36% ની મજબૂતી સાથે 84.64 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર કારોબાર કરતું જોવા મળ્યું. અહેવાલ લખાય છે ત્યાં સુધી બ્રન્ટ ક્રૂડ આશરે 92.01 ડોલર અને WTI આશરે 85.21 ડોલર પ્રતિ બેરલના સ્તરે પહોંચી ગયું હતું.

યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડની સૈન્ય કાર્યવાહી

આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સીધો સૈન્ય સંઘર્ષ છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) ની માહિતી મુજબ, અમેરિકા દ્વારા સૈન્ય ઠિકानों, ડ્રોન સ્ટોરેજ સેન્ટર્સ, એરક્રાફ્ટ હેંગર્સ, દરિયાઈ ક્ષમતાઓ અને લૉજિસ્ટિક્સ હબ્સને નિશાન બનાવીને સઘન હુમલાઓ કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હૉર્મુઝ જલડમરૂમધ્ય (Strait of Hormuz) માં વ્યાપારી જહાજો પર તોળાતા જોખમને નાબૂદ કરવાનો છે.

વૈશ્વિક બજાર પર સંકટોના વાદળો

હાલ વૈશ્વિક ઓઇલ માર્કેટ પર એકસાથે ત્રણ મોટા પડકારો મંડરાઈ રહ્યા છે:

• હૉર્મુઝ જલડમરૂમધ્યનું સંકટ: મુખ્ય ઓઇલ ટ્રાન્ઝિટ રૂટ પર વધતું જોખમ.

• લાલ સમુદ્રમાં નાકાબંધી: યમનના હૂતિ વિદ્રોહીઓ દ્વારા લાલ સમુદ્રમાં દરિયાઈ નાકાબંધીની ચેતવણીઓ.

• કાળા સમુદ્રનું ક્ષેત્ર: રશિયા-યુક્રેન યુઘ્ધને કારણે કૈસ્પિયન એક્સપોર્ટ સેન્ટર પ્રભાવિત થવાથી કઝાકિસ્તાનથી થતી આશરે 1.6 મિલિયન (16 લાખ) બેરલ પ્રતિદિન ઓઇલ નિકાસ પર ગંભીર અસર.

આ ત્રિભેટે આવેલા ઊર્જા સંકટને કારણે આગામી દિવસોમાં મોંઘવારી વધવાની અને વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા સર્જાવાની પૂરી શક્યતા છે.