પદ્મ પુરસ્કારો 2026 માટે, નામાંકન માટેની છેલ્લી તારીખ 31 જુલાઈ

પ્રજાસત્તાક દિવસ નિમિત્તે જાહેર થનારા પ્રતિષ્ઠિત પદ્મ પુરસ્કારો માટે નામાંકન અને ભલામણો મંગાવવામાં આવી છે. ઓનલાઈન નામાંકનની પ્રક્રિયા 15 માર્ચથી શરૂ થઈ ગઈ છે. રસ ધરાવતા નાગરિકો 31 જુલાઈ, 2025 સુધી રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર પોર્ટલ દ્વારા તેમનું નામાંકન અથવા ભલામણ કરી શકે છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં આ માહિતી આપી. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, “નામાંકન સાથે સંક્ષિપ્ત વર્ણન અને મહત્તમ 800 શબ્દોનું વર્ણનાત્મક અવતરણ આપવું જરૂરી છે, જેમાં નામાંકિત વ્યક્તિની પ્રભાવશાળી સિદ્ધિઓ અથવા સેવાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ હોય. નામાંકન પ્રક્રિયા, માર્ગદર્શિકા અને અન્ય વિગતો ગૃહ મંત્રાલયની વેબસાઇટ અને પદ્મ પુરસ્કાર પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે.” 

પદ્મ પુરસ્કારો (પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ અને પદ્મ શ્રી) દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનોમાં ગણાય છે. વર્ષ 1954માં શરૂ થયેલા, આ પુરસ્કારોની જાહેરાત દર વર્ષે પ્રજાસત્તાક દિવસ નિમિત્તે કરવામાં આવે છે. તેમનો ઉદ્દેશ્ય કલા,  સાહિત્ય, શિક્ષણ, દવા, વિજ્ઞાન, સમાજ સેવા, રમતગમત, એન્જિનિયરિંગ, સિવિલ સર્વિસ, ઉદ્યોગ વગેરે ક્ષેત્રોમાં વિશેષ અને અસાધારણ યોગદાન આપનારા લોકોને સન્માનિત કરવાનો છે. વર્તમાન સરકારે પદ્મ પુરસ્કારોને "લોકોનો પદ્મ" બનાવવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. આ અંતર્ગત, હવે કોઈપણ નાગરિક કોઈપણ લાયક વ્યક્તિને નોમિનેટ કરી શકે છે. સ્વ-નોમિનેશન પણ કરી શકાય છે. મહિલાઓ, વંચિત વર્ગો, અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ, દિવ્યાંગજનો અને 
સમાજ માટે નિઃસ્વાર્થ સેવા કરી રહેલા લોકોને મહત્વ આપવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. 

જોકે આ પુરસ્કાર સરકારી કર્મચારીઓને આપવામાં આવતો નથી, પરંતુ ડોકટરો અને વૈજ્ઞાનિકોને આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. જાહેર ક્ષેત્રમાં કામ કરતા બાકીના સરકારી કર્મચારીઓને એવોર્ડ માટે લાયક ગણવામાં આવ્યા નથી.