ઈલોન મસ્ક બન્યા 'ટ્રિલિયોનેર': સ્પેસએક્સના એક જ IPOએ રચ્યો ઇતિહાસ

વૈશ્વિક બિઝનેસ જગતમાં એક નવો ઇતિહાસ રચાયો છે. ઇલોન મસ્કની રોકેટ અને સેટેલાઇટ કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX) ના આઇપીઓ (IPO) એ શેરબજારમાં અત્યાર સુધીના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. લિસ્ટિંગના પ્રથમ દિવસે જ રોકાણકારોના ભારે આકર્ષણને કારણે કંપનીનું માર્કેટ વેલ્યુએશન આશરે $2.1 ટ્રિલિયન (આશરે રૂ. 175 લાખ કરોડથી વધુ) પર પહોંચી ગયું છે. આ રેકોર્ડબ્રેક સફળતા સાથે સ્પેસએક્સના આશરે 50% શેરના માલિક એવા ઇલોન મસ્ક સત્તાવાર રીતે વિશ્વના ઇતિહાસના સૌપ્રથમ 'ટ્રિલિયોનેર' (લાખ કરોડપતિ) બની ગયા છે.

વૈશ્વિક બિઝનેસ જગતમાં એક નવો ઇતિહાસ રચાયો છે. ઇલોન મસ્કની રોકેટ અને સેટેલાઇટ કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX) ના આઇપીઓ (IPO) એ શેરબજારમાં અત્યાર સુધીના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે. લિસ્ટિંગના પ્રથમ દિવસે જ રોકાણકારોના ભારે આકર્ષણને કારણે કંપનીનું માર્કેટ વેલ્યુએશન આશરે $2.1 ટ્રિલિયન (આશરે રૂ. 175 લાખ કરોડથી વધુ) પર પહોંચી ગયું છે. આ રેકોર્ડબ્રેક સફળતા સાથે સ્પેસએક્સના આશરે 50% શેરના માલિક એવા ઇલોન મસ્ક સત્તાવાર રીતે વિશ્વના ઇતિહાસના સૌપ્રથમ 'ટ્રિલિયોનેર' (લાખ કરોડપતિ) બની ગયા છે.

પ્રથમ દિવસે જ શેર 19% ઉછળ્યો

વોલ સ્ટ્રીટના ઇતિહાસના આ સૌથી મોટા IPO માં સ્પેસએક્સે $75 બિલિયનના શેર વેચ્યા હતા, જેનાથી કંપનીની શરૂઆતી વેલ્યુએશન $1.77 ટ્રિલિયન નક્કી થઈ હતી. જોકે, ટ્રેડિંગ શરૂ થતાં જ સ્પેસએક્સના શેરની કિંમત ઇશ્યૂ પ્રાઇસ $135 થી 19% વધીને $160.95 પર બંધ થઈ હતી. આ ઐતિહાસિક ઉછાળાએ મસ્કને ઇતિહાસના સૌથી અમીર વ્યક્તિ તરીકે સ્થાપિત કરી દીધા છે.

નાસા (NASA) ના કોન્ટ્રાક્ટ અને સ્ટારલિંકની કમાણી

વર્ષ 2002 માં સ્થપાયેલી સ્પેસએક્સની શરૂઆત અત્યંત જોખમી રહી હતી. શરૂઆતના વર્ષોમાં કંપનીના ફાલ્કન રોકેટ પ્રોગ્રામ દરમિયાન સતત નિષ્ફળતાઓ અને આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. મસ્કે શુક્રવારે ભૂતકાળને યાદ કરતા કહ્યું હતું કે, "મેં લોકોને પહેલા જ કહ્યું હતું કે આ કદાચ નિષ્ફળ જશે, પણ આપણે પ્રયત્ન કરવો જોઈએ."

આજે સ્પેસએક્સ વૈશ્વિક સ્પેસ માર્કેટ પર રાજ કરે છે:

• સરકારી સપોર્ટ: અમેરિકી સરકાર સ્પેસએક્સની સૌથી મોટી ગ્રાહક છે, જેણે વર્ષ 2025 માં કંપનીને $4 બિલિયનની આવક કરાવી આપી હતી.

• સ્ટારલિંકનો દબદબો: વિશ્વના સૌથી મોટા સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ નેટવર્ક 'સ્ટારલિંક' એ $11.4 બિલિયનની બમ્પર આવક સાથે મોટો નફો કર્યો છે.

હવે સ્પેસમાં બનશે 'આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ' (AI) નું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

સ્પેસએક્સ હવે સ્પેસ એક્સપ્લોરેશનથી આગળ વધીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે મોટો દાવ રમવાની તૈયારીમાં છે. કંપની સેટેલાઇટ નેટવર્ક અને ઓર્બિટલ કમ્પ્યુટિંગ સિસ્ટમ્સ (અંતરિક્ષ આધારિત ડેટા સેન્ટર્સ) વિકસાવવા જઈ રહી છે. સ્પેસએક્સના અંદાજ મુજબ આ ક્ષેત્રમાં $28.5 ટ્રિલિયનનું વિશાળ માર્કેટ રહેલું છે, જેના પર કંપની કબ્જો કરવા માંગે છે.

નિષ્ણાતોની ચિંતા: સેન્ટર ફોર સ્ટ્રેટેજિક એન્ડ ઇન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝના ક્લેટન સ્વોપે જણાવ્યું કે, "અમેરિકાની સ્પેસ પાવર અત્યારે સંપૂર્ણપણે સ્પેસએક્સના ખભા પર ટકેલી છે. આનો અર્થ એ છે કે સ્પેસએક્સ પાસે અત્યારે સરકાર પર દબાણ લાવવાની અદભુત શક્તિ (Leverage) છે."