ભારત-કેનેડા વચ્ચે ખૂલ્યા વેપારના દ્વાર: ટોરોન્ટોમાં પીયૂષ ગોયલની હાઈ-લેવલ બેઠક

તાજેતરના રાજદ્વારી તણાવ અને વિવાદોને બાજુ પર મૂકીને ભારત અને કેનેડા હવે આર્થિક મોરચે એક નવી શરૂઆત કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. કેનેડાના ટોરોન્ટોમાં યોજાયેલી એક ઉચ્ચ સ્તરીય બિઝનેસ બેઠકમાં ભારતના કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે બંને દેશોના વેપારીઓને સંબંધો વધુ ગાઢ બનાવવા માટે આહ્વાન કર્યું છે. કેનેડાના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મંત્રી મનિન્દર સિદ્ધુની ઉપસ્થિતિમાં યોજાયેલા આ સત્રનું નામ જ "પોલિટિકલ રિસેટ ટુ કોમર્શિયલ ડિલિવરી" (રાજકીય સુધારાથી વ્યાપારી પ્રગતિ) રાખવામાં આવ્યું હતું, જે બંને દેશોનો નવો દ્રષ્ટિકોણ દર્શાવે છે.

તાજેતરના રાજદ્વારી તણાવ અને વિવાદોને બાજુ પર મૂકીને ભારત અને કેનેડા હવે આર્થિક મોરચે એક નવી શરૂઆત કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. કેનેડાના ટોરોન્ટોમાં યોજાયેલી એક ઉચ્ચ સ્તરીય બિઝનેસ બેઠકમાં ભારતના કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે બંને દેશોના વેપારીઓને સંબંધો વધુ ગાઢ બનાવવા માટે આહ્વાન કર્યું છે. કેનેડાના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મંત્રી મનિન્દર સિદ્ધુની ઉપસ્થિતિમાં યોજાયેલા આ સત્રનું નામ જ "પોલિટિકલ રિસેટ ટુ કોમર્શિયલ ડિલિવરી" (રાજકીય સુધારાથી વ્યાપારી પ્રગતિ) રાખવામાં આવ્યું હતું, જે બંને દેશોનો નવો દ્રષ્ટિકોણ દર્શાવે છે.

બેઠક દરમિયાન પીયૂષ ગોયલે ભારત-કેનેડાના સંબંધોને લગ્ન જેવા પવિત્ર અને અતૂટ ગણાવતા એક રસપ્રદ સરખામણી કરી હતી. તેમણે કહ્યું: "બંને દેશો વચ્ચે થોડી ગેરસમજ કે અસંમતિ હોઈ શકે છે, પરંતુ લગ્નજીવન હંમેશ માટે હોય છે. જેમ લગ્નને ટકાવી રાખવા માટે તેને જાળવવું પડે છે, તેવી જ રીતે સંબંધો, મિત્રતા અને ભાગીદારીને પણ પરસ્પર વિશ્વાસથી સીંચવી પડે છે."

કેનેડાની ધરતી પર ભારતનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું પ્રતિનિધિમંડળ

પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું કે ભારત આ આર્થિક ભાગીદારીને લઈને કેટલું ગંભીર છે તેનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય કે, ભારતે કેનેડા સાથેના આર્થિક સંબંધોને ફરી વેગ આપવા માટે "ભારતના ઇતિહાસનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું વ્યાપારી પ્રતિનિધિમંડળ" ટોરોન્ટો મોકલ્યું છે. આ ડેલિગેશનમાં ભારતના વિવિધ ક્ષેત્રો, ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ અને અલગ-અલગ રાજ્યોના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ સામેલ છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે, કેનેડાની જેમ જ ભારતની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ પણ એક વાઇબ્રન્ટ કમર્શિયલ સેન્ટર છે. બંને દેશો લોકશાહી, કાયદાના શાસન (Rule of Law) અને પરસ્પર સન્માનના મજબૂત પાયા પર ટકેલા છે.

આ પાસાઓ પર રહેશે બંને દેશોનું ધ્યાન:

ભારત અને કેનેડા આગામી સમયમાં નીચેના મહત્ત્વના ક્ષેત્રોમાં વેપાર વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે:

• CEPA કરાર કૅટાલિસ્ટ બનશે: પીયૂષ ગોયલે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'X' પર જણાવ્યું કે, બંને દેશો વચ્ચે પ્રસ્તાવિત 'કોમ્પ્રેહેન્સિવ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ' (CEPA) દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઉદ્દીપક (Catalyst) તરીકે કામ કરશે.

• મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં રોકાણ: બંને દેશો ઊર્જા (Energy), અદ્યતન ટેકનોલોજી, શિક્ષણ, કૃષિ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ (વ્યૂહાત્મક ખનિજો) જેવા ક્ષેત્રોમાં અબજો ડોલરના રોકાણ અને સહયોગ માટે આતુર છે.

રાજદ્વારી ગતિરોધને કારણે બંને દેશો વચ્ચેની વ્યાપારિક વાટાઘાટો ધીમી પડી ગઈ હતી, પરંતુ આ બેઠકથી સ્પષ્ટ થાય છે કે બંને લોકશાહી દેશો હવે પરસ્પર આર્થિક હિતોને પ્રાધાન્ય આપીને આગળ વધવા તૈયાર છે. તેમણે કેનેડાના ઉદ્યોગપતિઓને 'ભારતની ગ્રોથ સ્ટોરી' માં સક્રિય ભાગીદાર બનવા માટે જાહેર આમંત્રણ આપ્યું છે.