રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ સાથે વાત કરી; તાકાતના ઉપયોગને નકારી કાઢ્યો, રાજદ્વારી ઉકેલ પર ભાર મૂક્યો

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ સાથે વાત કરી મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને ઘટાડવા અને તાકાતને બદલે રાજદ્વારી ઉકેલ લાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો. પુતિને ઈરાન પર થયેલા હુમલા અને જાનહાનિ અંગે શોક વ્યક્ત કર્યો, જ્યારે ઈરાને તેની સાર્વભૌમત્વની રક્ષા કરવાની અને યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં જવાની વાત કરી છે.

ઈરાન અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલ વચ્ચેના સંઘર્ષ દરમિયાન રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયન વચ્ચે ટેલિફોન પર વાતચીત થઈ હતી. રશિયન રાષ્ટ્રપતિની આ વાતચીતને લઈને હવે એવી અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે કે રશિયા આ મુશ્કેલ સમયમાં ઈરાનનો સાથ આપી શકે છે, જોકે પુતિને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિને તણાવ ઓછો કરવા અને વહેલી તકે આ મુદ્દાને રાજદ્વારી રીતે ઉકેલવા અપીલ કરી છે.

રશિયન વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા ટેલિગ્રામ પર બંને નેતાઓ વચ્ચે થયેલી વાતચીતની જાણકારી આપવામાં આવી હતી. રશિયન વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું, “ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયન સાથે ટેલિફોન પર વાતચીત દરમિયાન વ્લાદિમીર પુતિને ફરી એકવાર ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લા સૈયદ અલી ખામેનેઈ, તેમના પરિવારના સભ્યો અને દેશની સેના તથા નેતાઓના મોત પર પોતાની ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરી છે. સાથે જ, ઈરાન વિરુદ્ધ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના શસ્ત્રોના હુમલાને કારણે થયેલા અનેક નાગરિકોના મોત પર પણ દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે.”

રશિયન વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે વ્લાદિમીર પુતિને તણાવને તાત્કાલિક ખતમ કરવા, ઈરાન સાથે જોડાયેલા અથવા મિડલ ઈસ્ટમાં ઉદભવતા કોઈપણ મુદ્દાને ઉકેલવા માટે તાકાતના ઉપયોગને નકારી કાઢવા અને રાજદ્વારી ઉકેલના માર્ગ પર ઝડપથી પાછા ફરવા પર રશિયાના સિદ્ધાંતોનો ફરીથી ભાર મૂક્યો હતો.

પુતિને કહ્યું કે તેઓ ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) ના સભ્ય દેશોના નેતાઓ સાથે સતત સંપર્કમાં છે. બીજી તરફ મસૂદ પેજેશ્કિયને ઈરાની લોકો સાથે રશિયાની એકતા માટે પુતિનનો આભાર માન્યો હતો.

રશિયન વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે ઈરાન પોતાની સાર્વભૌમત્વ અને દેશની આઝાદીની રક્ષા કરી રહ્યું છે. તેમણે લડાઈ સંબંધિત તાજેતરની પ્રવૃત્તિઓ દરમિયાન થયેલા વિકાસ વિશે વિગતવાર માહિતી પણ આપી હતી અને બંને નેતાઓ વચ્ચે એ વાત પર સહમતી થઈ હતી કે ઈરાની પક્ષ સાથે વિવિધ માધ્યમો દ્વારા સંપર્ક જાળવી રાખવામાં આવશે.

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા આ તણાવ વચ્ચે તેલ એક મહત્વનો મુદ્દો બની રહ્યો છે. અમેરિકા લાંબા સમયથી ભારત પર રશિયા પાસેથી તેલ ન ખરીદવા માટે દબાણ કરી રહ્યું છે, જોકે વર્તમાન પરિસ્થિતિએ અમેરિકાની ચિંતા વધારી દીધી છે. આ દરમિયાન ભારતમાં રશિયન રાજદૂત ડેનિસ અલીપોવે કહ્યું કે તેલની વધતી કિંમતો વચ્ચે પુરવઠા માટે કોને પસંદ કરવું, તે નિર્ણય ભારતે જ લેવો પડશે, ભલે મોસ્કો હંમેશા ભારતને તેલ સપ્લાય કરવા તૈયાર રહ્યું હોય.

નવી દિલ્હીમાં અલીપોવે મીડિયા સાથેની વાતચીત દરમિયાન કહ્યું, “ઉકેલ હંમેશા વાતચીતથી જ આવે છે. સંઘર્ષ વહેલી તકે ખતમ થવો જોઈએ.” જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે યુદ્ધ ક્યાં સુધી ચાલશે, તો તેમણે કહ્યું, "આ સવાલ અમેરિકાને પૂછવો જોઈએ."

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાની અટકળો વચ્ચે અલીપોવે કહ્યું, “પુરવઠો અને પુરવઠાના સ્ત્રોત પર નિર્ણય ભારતે લેવાનો છે. અમે હંમેશા ભારતને તેલ સપ્લાય કરવા તૈયાર રહ્યા છીએ.”

રશિયાએ 28 ફેબ્રુઆરીએ કોઈપણ કારણ વગર ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલાની નિંદા કરી હતી. સાથે જ પરિસ્થિતિને રાજકીય અને રાજદ્વારી ઉકેલ તરફ પાછા લાવવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

તેમજ, રશિયાના વિદેશ મંત્રાલયે પુષ્ટિ કરી હતી કે વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવ અને તેમના ઈરાની સમકક્ષ સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચી વચ્ચે શનિવારે ઈરાનની પહેલ પર ટેલિફોન પર વાતચીત થઈ હતી.

ફોન કોલ પછી રશિયન વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “ઈરાની મંત્રીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલાને રોકવા માટે ઈરાની નેતૃત્વના પગલાં વિશે માહિતી આપી હતી, જેણે ફરી એકવાર ઈરાની ન્યુક્લિયર પ્રોગ્રામના શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ માટેની વાતચીતમાં અવરોધ ઊભો કર્યો છે. તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની કટોકટીની બેઠક બોલાવવાની યોજનાની પણ જાહેરાત કરી હતી.”