આયુષ ક્ષેત્રની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે સરકાર-ઉદ્યોગ વચ્ચે મંથન, નિકાસ અને નવીનતા પર ભાર

વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના વાણિજ્ય વિભાગે આયુષ મંત્રાલય અને આયુષ નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલના સહયોગથી, નવી દિલ્હીના વાણિજ્ય ભવન ખાતે આયુષ ક્ષેત્ર પર સરકાર-ઉદ્યોગ પરામર્શ સત્રનું આયોજન કર્યું હતું. આ સત્રમાં 150 થી વધુ સરકારી અધિકારીઓ, નિકાસકારો, ઉત્પાદકો, MSME, સ્ટાર્ટઅપ્સ, સંશોધકો, ઉદ્યોગ સંગઠનો, રાજ્ય લાઇસન્સિંગ સત્તાવાળાઓ અને અન્ય હિસ્સેદારોએ હાજરી આપી હતી. આ બેઠકનો વિષય "પરંપરાગત આરોગ્યસંભાળમાં ભારતનું વૈશ્વિક નેતૃત્વ મજબૂત બનાવવું: આયુષ ક્ષેત્રમાં નવીનતા, ગુણવત્તા, નિકાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ" હતો.

વૈશ્વિક નેતૃત્વને મજબૂત બનાવવા માટેની વ્યૂહરચના પર ચર્ચા

આ સત્રમાં ભારતના મુક્ત વેપાર કરારો, આયુષનું વૈશ્વિક બ્રાન્ડિંગ, નિકાસ સુવિધા, ગુણવત્તા ધોરણો, WHO-GMP પાલન, આયુષ ગુણવત્તા ચિહ્ન, વૈજ્ઞાનિક માન્યતા, નવીનતા, તબીબી મૂલ્ય યાત્રા, આરોગ્યસંભાળ સેવાઓ અને નિયમનકારી અને બજાર ઍક્સેસ પડકારોમાંથી ઉદ્ભવતા તકો પર વ્યાપક ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સહભાગીઓએ ભારતીય આયુષ ઉત્પાદનો અને સેવાઓની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે ઘણા વ્યવહારુ સૂચનો શેર કર્યા.

ભારતમાં વૈશ્વિક આરોગ્ય કેન્દ્ર બનવાની ક્ષમતા છે: અનુરાગ શર્મા

સંસદ સભ્ય અને આયુષ નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ ડૉ. અનુરાગ શર્માએ જણાવ્યું હતું કે પરંપરાગત દવા પ્રણાલીઓ વિશ્વભરમાં ઝડપથી સ્વીકૃતિ મેળવી રહી છે અને ભારત પાસે સર્વાંગી આરોગ્યસંભાળ માટે વિશ્વસનીય વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનવાની ક્ષમતા છે. તેમણે વૈજ્ઞાનિક માન્યતા, ગુણવત્તા ખાતરી, નવીનતા અને વૈશ્વિક બ્રાન્ડિંગને મજબૂત બનાવવા માટે સરકાર, ઉદ્યોગ અને સંશોધન સંસ્થાઓ વચ્ચે વધુ સંકલનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે બજાર વિકાસ, ક્ષમતા નિર્માણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય આઉટરીચ કાર્યક્રમો દ્વારા નિકાસકારોને ટેકો આપવામાં કાઉન્સિલની ભૂમિકા પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો.

વૈશ્વિક આયુષ બ્રાન્ડ બનાવવા પર ભાર

વાણિજ્ય વિભાગના સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે આયુષ ક્ષેત્ર એક ઉભરતું નિકાસ ક્ષેત્ર છે જેમાં ઉચ્ચ સંભાવનાઓ છે, અને સરકાર પોતાને નિકાસ વૃદ્ધિ સુધી મર્યાદિત રાખવા માંગતી નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ભારતીય આયુષ બ્રાન્ડ બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. તેમણે ઉદ્યોગને નવીનતા, બ્રાન્ડિંગ, મૂલ્યવર્ધન અને ગુણવત્તા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા વિનંતી કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક બજારોમાં ભારતીય આયુષ ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવામાં વેપાર સુવિધા આપનારાઓ અને અન્ય ભાગીદારોની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહેશે. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે વાણિજ્ય વિભાગ, આયુષ નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલ સાથે મળીને, જાગૃતિ, ક્ષમતા નિર્માણ અને હિસ્સેદારો સુધી પહોંચવાના કાર્યક્રમોનું સંચાલન ચાલુ રાખશે.

ગુણવત્તા, બ્રાન્ડિંગ અને વૈશ્વિક ધોરણો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો

આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાએ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય આયુષ ઉત્પાદનો અને સેવાઓની ગુણવત્તા, બ્રાન્ડિંગ અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતાને મજબૂત બનાવવા માટે આયુષ ચિહ્ન અને આયુર્વેદ આહાર જેવી પહેલોનો અસરકારક અમલીકરણ જરૂરી છે. તેમણે ઉદ્યોગોને આયુર્વેદ અને અન્ય પરંપરાગત દવા પ્રણાલીઓમાં વધતા વૈશ્વિક રસનો લાભ લેવા હાકલ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઉત્પાદનની ગુણવત્તા, પેકેજિંગ, બ્રાન્ડિંગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હાજરીમાં વધુ સુધારો થવો જોઈએ. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારતીય ધોરણોને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો સાથે સુસંગત બનાવવા માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

નીતિગત સુધારા માટેના સૂચનો પર કામ કરવામાં આવશે

સત્રના સમાપન પર યોજાયેલી ખુલ્લી ચર્ચામાં, નિકાસકારો, ઉત્પાદકો, MSME, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને અન્ય હિસ્સેદારોએ બજાર ઍક્સેસ, નિયમનકારી સુવિધા, વ્યવસાય કરવામાં સરળતા, નવીનતા, બ્રાન્ડિંગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અંગે તેમના સૂચનો શેર કર્યા. આ સૂચનોનો ઉપયોગ ભવિષ્યની નીતિ પહેલ, નિકાસ પ્રમોશન કાર્યક્રમો અને વાણિજ્ય વિભાગ, આયુષ મંત્રાલય અને આયુષ નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલ દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે 'બ્રાન્ડ ઇન્ડિયા આયુષ' ને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સંયુક્ત પ્રયાસોમાં કરવામાં આવશે.