ઇન્ડિયા એનર્જી વીક 2025 - ભારત વિકાસ અને પર્યાવરણ બંનેને સમૃદ્ધ બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે : PM

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ફ્રાન્સની બે દિવસીય મુલાકાત દરમિયાન 'ભારત ઊર્જા સપ્તાહ 2025' ને વર્ચ્યુઅલી સંબોધન કરતા કહ્યું કે 21મી સદી ભારતની સદી છે.

ભારત ફક્ત પોતાની જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની વિકાસ યાત્રાને વેગ આપી રહ્યું છે, અને આમાં ઊર્જા ક્ષેત્રની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતની ઊર્જા મહત્વાકાંક્ષાઓ પાંચ સ્તંભો પર આધારિત છે. સંસાધનોનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ, નવીનતાને પ્રોત્સાહન, મજબૂત અર્થતંત્ર અને સ્થિર રાજકીય પરિસ્થિતિ, વ્યૂહાત્મક ભૌગોલિક સ્થાન અને વૈશ્વિક સ્થિરતા પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા.

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારત 2030 સુધીમાં 500 GW નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષમતા ઉમેરવાનું, ભારતીય રેલ્વેને શુદ્ધ શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જન તરફ લઈ જવા અને દર વર્ષે 50 લાખ મેટ્રિક ટન ગ્રીન હાઇડ્રોજનનું ઉત્પાદન કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ લક્ષ્યો મહત્વાકાંક્ષી લાગે છે, પરંતુ છેલ્લા 10 વર્ષમાં ભારતે જે સિદ્ધિઓ મેળવી છે તે આ લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવાની તેની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

ભારતની આર્થિક પ્રગતિનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે દેશ છેલ્લા 10 વર્ષમાં વિશ્વની 10મી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાથી 5મી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બન્યો છે. ભારતની સૌર ઉર્જા ઉત્પાદન ક્ષમતામાં 32 ગણો વધારો થયો છે, જેના કારણે દેશ વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો સૌર ઉર્જા ઉત્પાદક દેશ બન્યો છે. બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ આધારિત ઊર્જા ક્ષમતામાં પણ ત્રણ ગણો વધારો થયો છે.

મોદીએ કહ્યું કે ભારત પેરિસ કરારના લક્ષ્યોને સમય પહેલા પ્રાપ્ત કરનાર પ્રથમ G-20 દેશ છે. ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગની સફળતા પર ભાર મૂકતા તેમણે કહ્યું કે આજે ભારતમાં 19 ટકા ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ થઈ રહ્યું છે, જેનાથી વિદેશી હૂંડિયામણ બચ્યું છે, ખેડૂતોની આવકમાં વધારો થયો છે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થયો છે. ભારત ઓક્ટોબર 2025 પહેલા 20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક પ્રાપ્ત કરશે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે 28 દેશો અને 12 આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો ભારતના નેતૃત્વ હેઠળના 'ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ એલાયન્સ'માં જોડાયા છે.

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારત તેના હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનોની સંભાવનાનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવા માટે સુધારા કરી રહ્યું છે. મોટી શોધો અને ગેસ માળખાના વિસ્તરણને કારણે ભારતનો ગેસ ક્ષેત્ર ઝડપથી વિકસી રહ્યો છે. હાલમાં ભારત વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું રિફાઇનિંગ હબ છે અને સરકાર તેને 20 ટકા સુધી વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે ભારતના કાંપયુક્ત તટપ્રદેશોમાં ઘણા હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનો છે, જેમાંથી કેટલાક શોધી કાઢવામાં આવ્યા છે અને કેટલાક હજુ શોધવાના બાકી છે. સરકારે 'ઓપન એકરેજ લાઇસન્સિંગ પોલિસી' રજૂ કરી છે, જેનાથી અપસ્ટ્રીમ ક્ષેત્ર વધુ આકર્ષક બન્યું છે. સરકારે ઓફશોર ક્ષેત્રમાં તેલ અને ગેસ સંસાધનોના વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડારોની શોધ, ઉત્પાદન અને જાળવણી માટે અનેક નીતિગત સુધારા હાથ ધર્યા છે.

મોદીએ કહ્યું કે ભારતમાં પાઇપલાઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણને કારણે, કુદરતી ગેસનો પુરવઠો વધી રહ્યો છે અને ભવિષ્યમાં તેનો ઉપયોગ વધુ વધશે. તેમણે રોકાણકારોને ઊર્જા ક્ષેત્રમાં રહેલી અપાર સંભાવનાનો લાભ લેવા હાકલ કરી. તેમણે કહ્યું કે 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનના પ્રમોશન હેઠળ ભારતમાં ફોટોવોલ્ટેઇક (PV) મોડ્યુલ અને અન્ય હાર્ડવેરના ઉત્પાદનની વિશાળ સંભાવના છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતની સૌર પીવી મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા છેલ્લા દસ વર્ષમાં 2 GW થી વધીને 70 GW થઈ છે.

પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે બેટરી અને ઉર્જા સંગ્રહ ક્ષમતાના ક્ષેત્રમાં નવીનતા અને ઉત્પાદન માટે વિશાળ સંભાવનાઓ છે. ભારત ઇલેક્ટ્રિક ગતિશીલતા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, અને બેટરીની માંગને પહોંચી વળવા માટે ઊર્જા સંગ્રહ ક્ષેત્રમાં ઝડપથી કામ કરવાની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું કે આ વર્ષના બજેટમાં ગ્રીન એનર્જીને ટેકો આપવા માટે ઘણી જાહેરાતો કરવામાં આવી છે. સરકારે EV અને મોબાઇલ ફોન બેટરીના ઉત્પાદનમાં સામેલ ઘણા ઇનપુટ્સને મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ આપી છે, જેનાથી આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ વધશે.

'નેશનલ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ મિશન'નો ઉલ્લેખ કરતા, પીએમ મોદીએ કહ્યું કે તે ભારતમાં મજબૂત સપ્લાય ચેઇન બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. સરકાર નોન-લિથિયમ બેટરી ઇકોસિસ્ટમને પણ પ્રોત્સાહન આપી રહી છે અને આ વર્ષના બજેટમાં પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રને પણ ખાનગી રોકાણ માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં દરેક રોકાણ યુવાનો માટે નવી નોકરીઓનું સર્જન કરી રહ્યું છે અને ગ્રીન જોબ્સની તકોનું સર્જન કરી રહ્યું છે. સરકાર જનતાને ઉર્જા ક્ષેત્ર સાથે જોડીને તેને વધુ મજબૂત બનાવી રહી છે. 'પીએમ સૂર્યઘર મફત વીજળી યોજના'નો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે આ યોજના ફક્ત ઉર્જા ઉત્પાદન સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સૌર ક્ષેત્રમાં નવા કૌશલ્યોનો વિકાસ પણ કરી રહી છે, એક નવી સેવા ઇકોસિસ્ટમ બનાવી રહી છે અને રોકાણની શક્યતાઓ વધારી રહી છે.

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારત એવા ઉર્જા ઉકેલો પૂરા પાડવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે જે દેશની વિકાસ યાત્રાને ઉર્જા આપશે અને પર્યાવરણને પણ સમૃદ્ધ બનાવશે. 'ઇન્ડિયા એનર્જી વીક' આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરશે અને વિશ્વભરના રોકાણકારો ભારતમાં ઉભરતી તકોનો લાભ લેશે.