ઉજ્જૈનમાં મધ્યરાત્રિ 12 વાગ્યે ખુલી જશે નાગચંદ્રેશ્વર મંદિરના કપાટ

મધ્ય પ્રદેશના ઉજ્જૈનમાં વિશ્વ પ્રસિદ્ધ જ્યોતિર્લિંગ મહાકાલેશ્વર મંદિરના શિખર પર બિરાજમાન અને વર્ષમાં ફક્ત એક જ વાર નાગપંચમી પર ખુલતા ભગવાન શ્રી નાગચંદ્રેશ્વર મંદિરના કપાટ આજે મધ્યરાત્રિ 12 વાગ્યે ખુલશે. પૂજા-અર્ચના પછી ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરના દર્શનનો સિલસિલો શરૂ થશે. આ સોમવાર રાત્રિ 12 વાગ્યા સુધી સતત 24 કલાક ચાલશે.

મહાકાલેશ્વર મંદિર પરિસરમાં સ્થિત પ્રાચીન નાગચંદ્રેશ્વર મંદિરના કપાટ વર્ષમાં ફક્ત એક જ વાર નાગપંચમીના અવસરે 24 કલાક માટે ખોલવામાં આવે છે. આ વર્ષે 17 ઓગસ્ટના રોજ નાગપંચમી છે. આ વખતનો સંયોગ ખૂબ જ અદ્ભુત છે, કારણ કે નાગપંચમીના દિવસે જ શ્રાવણનો ત્રીજો સોમવાર પણ છે.

આ દુર્લભ સંયોગને કારણે અહીં લાખો શ્રદ્ધાળુઓના પહોંચવાનો અંદાજ છે. પ્રશાસન અને મંદિર સમિતિએ આસ્થાના આ મહાકુંભને સુગમ અને સુરક્ષિત બનાવવા માટે વ્યાપક તૈયારીઓ કરી છે.

મંદિર સમિતિ અનુસાર, નાગપંચમી માટે રવિવાર મધ્યરાત્રિ (12 વાગ્યે) શ્રી નાગચંદ્રેશ્વર મંદિરના કપાટ ખુલશે અને ત્યારબાદ મહાનિર્વાણી અખાડાના મહંત વિનીત ગિરિ મહારાજ પૂજા-અર્ચના કરશે. પૂજન પછી ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરના દર્શનનો સિલસિલો શરૂ થઈ જશે. મંદિરના કપાટ સોમવાર રાત્રિ 12 વાગ્યા સુધી ખુલ્લા રહેશે. આ દરમિયાન શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરના દર્શન કરી શકશે.

નાગપંચમી પર ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરની ત્રિકાળ પૂજા થશે. 17 ઓગસ્ટના બપોરે 12 વાગ્યે શાસન તરફથી પૂજા કરવામાં આવશે, જ્યારે સાંજે 7:30 વાગ્યે ભગવાન મહાકાલની સંધ્યા આરતી પછી મંદિરના પૂજારી-પુરોહિત ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરની પૂજા-અર્ચના કરશે. ત્યારબાદ રાત્રિ 12 વાગ્યે ફરી મહાનિર્વાણી અખાડા દ્વારા પૂજા કર્યા પછી મંદિરના કપાટ બંધ કરી દેવામાં આવશે.

મહાકાલ મંદિરના સહાયક પ્રશાસક આશિષ પલવાડિયાએ જણાવ્યું કે મંદિર પ્રશાસને નાગપંચમી પર ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વર અને ભગવાન શ્રી મહાકાલેશ્વરના દર્શન માટે અલગ-અલગ વ્યવસ્થા કરી છે. શ્રદ્ધાળુઓની સુવિધા માટે અલગ-અલગ પ્રવેશ અને નિકાસ માર્ગો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. બધા પ્રવેશદ્વારો પર પગરખાં રાખવાની જગ્યા, સામાન રાખવાની જગ્યા, ખોવાયેલ-મળેલ કેન્દ્ર, શીઘ્ર દર્શન ટિકિટ વેચાણ કેન્દ્ર પણ રહેશે.

ભગવાન શ્રી નાગચંદ્રેશ્વર મંદિરની દર્શન વ્યવસ્થા

સામાન્ય દર્શન : ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરના નિઃશુલ્ક દર્શન કરનારા દર્શનાર્થીઓને કર્કરાજ વાહન પાર્કિંગ સ્થિત સામાન્ય દર્શનાર્થીઓના દ્વારથી પ્રવેશ આપવામાં આવશે. અહીંથી દર્શનાર્થીઓ ભીલ સમાજ ધર્મશાળા, ગોંડ મોહલ્લા, ચારધામ, હરસિદ્ધિ ચોક અને બડા ગણેશ થઈને પ્રવેશ દ્વાર ક્રમાંક-4 થી મંદિર પરિસરમાં પ્રવેશ કરશે. ત્યારબાદ વિશ્રામધામ થઈને ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરના દર્શન થશે. દર્શન પછી ચોવીસ ખંભા માતા મંદિર માર્ગ થઈને શ્રદ્ધાળુઓ ફરી કર્કરાજ વાહન પાર્કિંગ તરફ જશે.

શીઘ્ર દર્શન : ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરના શીઘ્ર દર્શન માટે દર્શનાર્થીઓ હરસિદ્ધિ ચોકથી બડા ગણેશ મંદિરની સામેથી મંદિરના દરવાજા નં. 5 થઈને વિશ્રામધામ પહોંચશે તથા ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વરના દર્શન કરશે. દર્શન પછી ચોવીસ ખંભા માતા મંદિર માર્ગ થઈને હરસિદ્ધિ પાળ તરફ જશે.

ભગવાન શ્રી મહાકાલેશ્વર મંદિરની વ્યવસ્થા

સામાન્ય દર્શન : શ્રાવણ માસના ત્રીજા સોમવારના સંયોગમાં આવેલી નાગપંચમી પર ભગવાન મહાકાલના નિઃશુલ્ક દર્શન માટે શ્રદ્ધાળુઓને ત્રિવેણી સંગ્રહાલય સ્થિત ત્રિવેણી પ્રવેશ દ્વારથી પ્રવેશ મળશે. ત્યારબાદ શ્રદ્ધાળુઓ નંદી દ્વાર, માનસરોવર સુવિધા, ગણેશ મંડપ અને કાર્તિક મંડપ થઈને દર્શન માર્ગ પર પહોંચશે. દર્શન પછી એમ્બ્યુલન્સ દરવાજાથી નિકાસ અને પિનાકી દ્વારથી બહાર જવાની વ્યવસ્થા રહેશે.

મહાકાલ શીઘ્ર દર્શન : શીઘ્ર દર્શન માટે શ્રદ્ધાળુઓનો પ્રવેશ નીલકંઠ દ્વારથી નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.

અગ્રભાગમાં ઉમા-મહેશ્વર, ગર્ભગૃહમાં નાગચંદ્રેશ્વર

મહાકાલેશ્વર મંદિરના શિખર પર સ્થિત ભગવાન શ્રી નાગચંદ્રેશ્વરના જે મંદિરમાં ભક્તોને વર્ષમાં ફક્ત એક જ વાર નાગપંચમી પર દર્શન થાય છે, તેના અગ્રભાગમાં ઉમા-મહેશ્વરની પ્રાચીન મૂર્તિ છે. આ 11મી શતાબ્દીની એક ખૂબ જ દુર્લભ મૂર્તિ છે, જેમાં ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતી દસ મુખવાળા શેષનાગની શૈયા પર બિરાજમાન છે. એવી માન્યતા છે કે આ મંદિરના દર્શનથી સર્પ દોષ, કાલસર્પ યોગ વગેરેથી મુક્તિ મળે છે.