પાંચ રાજ્યોમાં ઘરોની ગણતરીનું ફિલ્ડ વર્ક શરૂ 1.4 કરોડથી વધુ ઘરોએ જાતે ગણતરી કરી

પાંચ મુખ્ય રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં દેશવ્યાપી વસ્તી ગણતરી 2027ના પ્રથમ તબક્કા હેઠળ ઘરોની યાદી અને ઘરોની ગણતરી (એચ.એલ.ઓ.) નું ફિલ્ડ વર્ક શરૂ થઈ ગયું છે. ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, તેમાં દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (એમસીડી) વિસ્તાર, રાજસ્થાન, મેઘાલય, મહારાષ્ટ્ર અને ઝારખંડનો સમાવેશ થાય છે.

બીજી તરફ, ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી હેઠળ શરૂ કરવામાં આવેલી સ્વ-ગણતરી સુવિધાને લોકો તરફથી સારો પ્રતિસાદ મળી રહ્યો છે અને અત્યાર સુધીમાં 25 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 1.44 કરોડથી વધુ પરિવારોએ તેમની સ્વ-ગણતરી પૂર્ણ કરી છે.

આંધ્ર પ્રદેશ, બિહાર, છત્તીસગઢ, હરિયાણા, મધ્ય પ્રદેશ, પંજાબ, તેલંગાણા, ઉત્તરાખંડ, અરુણાચલ પ્રદેશ, ચંદીગઢ અને દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવમાં ઘરોને ઘરે જઈને સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવી રહ્યા છે. ગુજરાત, જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ અને પુડુચેરીમાં પણ આજથી સ્વગણતરીની સુવિધા શરૂ થઈ ગઈ છે. આ વિસ્તારોના રહેવાસીઓ 31 મે,2026 સુધી સત્તાવાર પોર્ટલ દ્વારા નોંધણી કરાવી શકે છે. ત્યારબાદ અહીં 1 જૂન થી 30 જૂન 2026 સુધી ફિલ્ડ વર્ક હાથ ધરવામાં આવશે. ઉત્તર પ્રદેશ પણ સ્વ-ગણતરીની પ્રક્રિયામાં છે જે 21 મે સુધી ચાલશે, ત્યારબાદ તરત જ 22 મે થી 20 જૂન 2026 સુધી પાયાના સ્તરે ઘરોની યાદી તૈયાર કરવામાં આવશે.

અગાઉ, 16 એપ્રિલ અને 15 મે 2026 વચ્ચે, આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ, લક્ષદ્વીપ, મિઝોરમ, ઓડિશા અને સિક્કિમ તેમજ એનડીએમસી (નવી દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ) અને દિલ્હીના દિલ્હી કેન્ટોનમેન્ટ બોર્ડ વિસ્તારોમાં ઘરોની યાદી અને ઘરોની ગણતરી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવી છે. ઈતિહાસમાં પ્રથમ વખત આ વસ્તી ગણતરી સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ માધ્યમો અને મોબાઇલ એપ્લિકેશનના ઉપયોગ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ તબક્કામાં, ગણનાકારો એક વિશેષ મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા ડેટા એકત્રિત કરી રહ્યા છે.

આ પ્રક્રિયા દરમિયાન સૂચિત પ્રશ્નાવલી દ્વારા કુલ 33 પ્રશ્નો પૂછવામાં આવે છે. આમાં મુખ્યત્વે પરિવારની રહેણાંક સ્થિતિ, પરિવારની વિગતો, ઘરમાં ઉપલબ્ધ મૂળભૂત સુવિધાઓ અને સંપત્તિ સંબંધિત માહિતીનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા દેશના વિકાસ અને કલ્યાણકારી યોજનાઓના અસરકારક અમલીકરણ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. જે પરિવારોએ ઓનલાઈન માધ્યમ દ્વારા સ્વ-ગણતરી પૂર્ણ કરી છે તેમને એક વિશિષ્ટ 'સ્વ-ગણતરી ઓળખપત્ર' પ્રાપ્ત થયું છે. નાગરિકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ તેને સુરક્ષિત રાખે અને જ્યારે તેઓ તેમના ઘરની મુલાકાત લે ત્યારે આ ઓળખપત્રને ગણનાકારો સાથે શેર કરે.

જે પરિવારોએ કોઈ કારણોસર સ્વ-ગણતરી કરી નથી, તેમણે ગભરાવાની જરૂર નથી. ગણનાકારો જાતે ઘરે-ઘરે જઈને તેમની વિગતો રેકોર્ડ કરશે.

વસ્તી ગણતરી અધિનિયમ, 1948ની કડક જોગવાઈઓ હેઠળ નાગરિકો દ્વારા આપવામાં આવેલી તમામ માહિતી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત અને ગુપ્ત રાખવામાં આવશે. તેનો ઉપયોગ અન્ય કોઈ કાર્ય માટે નહીં પરંતુ માત્ર આંકડાકીય હેતુઓ અને રાષ્ટ્રીય વિકાસ યોજનાઓ તૈયાર કરવા માટે કરવામાં આવશે. સરકારે તમામ દેશવાસીઓને આ રાષ્ટ્રીય અભિયાનમાં સંપૂર્ણ સહયોગ કરવાની અપીલ કરી છે.