પ્રધાનમંત્રી મોદીની અધ્યક્ષતામાં BRCP ફેઝ III ને લીલી ઝંડી: 12 વર્ષનો રોડમેપ તૈયાર

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટે બાયોમેડિકલ રિસર્ચ કરિયર પ્રોગ્રામ (BRCP)ના ત્રીજા તબક્કા (ફેઝ III) ને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ તબક્કો 2025-26 થી 2030-31 સુધી લાગુ થશે અને ત્યારબાદ 2031-32 થી 2037-38 સુધી ચાલુ રાખવાના પ્રસ્તાવો છે, જેનાથી આ કાર્યક્રમનું સંચાલન કુલ 12 વર્ષો સુધી ચાલશે.

આ કાર્યક્રમનો કુલ ખર્ચ અંદાજ રૂ. 1,500 કરોડ છે, જેમાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ બાયોટેકનોલોજી (DBT) દ્વારા રૂ. 1,000 કરોડ અને યુનાઇટેડ કિંગડમની વેલકમ ટ્રસ્ટ (WT) દ્વારા રૂ. 500 કરોડનું યોગદાન આપવામાં આવશે.

ફેઝ IIIના મુખ્ય લક્ષ્યો

ફેઝ III નો ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં ઉચ્ચ સ્તરીય બાયોમેડિકલ રિસર્ચ માટે શ્રેષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક પ્રતિભા વિકસાવવાનો, આંતર-વિષયક (Inter-disciplinary) સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ગુણવત્તાયુક્ત સંશોધન માટેની સિસ્ટમને મજબૂત બનાવવાનો છે. આ તબક્કો દેશમાં વૈજ્ઞાનિક ક્ષમતાની પ્રાદેશિક અસમાનતાને ઘટાડવા અને વૈશ્વિક સ્તરે અસર પેદા કરી શકે તેવા બાયોમેડિકલ સંશોધનને સશક્ત બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

BRCP ની શરૂઆત DBT અને વેલકમ ટ્રસ્ટ, UK ની ભાગીદારીમાં 2008-09માં કરવામાં આવી હતી.

ફેઝ III માં સમાવિષ્ટ કાર્યક્રમો

ફેઝ III માં નીચેના મુખ્ય કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થાય છે:

અર્લી કરિયર અને ઇન્ટરમીડિયેટ રિસર્ચ ફેલોશિપ્સ: મૂળભૂત (Basic), ક્લિનિકલ અને પબ્લિક હેલ્થ રિસર્ચ માટે, જે વૈજ્ઞાનિક કારકિર્દીના પ્રારંભિક તબક્કાઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણની સુવિધાઓ પૂરી પાડશે.

કોલેબોરેટિવ ગ્રાન્ટ્સ પ્રોગ્રામ: જેમાં મજબૂત સંશોધન રેકોર્ડ ધરાવતા ભારતીય સંશોધકોની ટીમો માટે કરિયર ડેવલપમેન્ટ ગ્રાન્ટ્સ અને કેટાલિટિક કોલેબોરેટિવ ગ્રાન્ટ્સ સામેલ છે.

રિસર્ચ મેનેજમેન્ટ પ્રોગ્રામ: સંશોધન કાર્યોને મજબૂત કરવા માટે.

આ તબક્કામાં મેન્ટરશિપ, નેટવર્કિંગ, જનસંવાદ અને રાષ્ટ્રીય તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીને પણ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

અપેક્ષિત પરિણામો
આ કાર્યક્રમથી નોંધપાત્ર પરિણામો મળવાની અપેક્ષા છે, જેમાં:

2,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અને પોસ્ટડૉક્ટરલ ફેલોને તાલીમ મળશે.

ઉચ્ચ અસરવાળા સંશોધન પ્રકાશનોનું નિર્માણ થશે.

પેટન્ટ કરવા યોગ્ય શોધ શક્ય બનશે.

મહિલાઓના સમર્થનમાં 10-15% વધારો થશે.

25-30% સહયોગી કાર્યક્રમો TRL4 અને તેથી ઉપરની સ્થિતિ સુધી પહોંચશે.

ફેઝ I અને II એ ભારતને બાયોમેડિકલ વિજ્ઞાનના વૈશ્વિક કેન્દ્ર તરીકે સ્થાપિત કર્યું છે. ફેઝ III આ દિશામાં એક નવી વ્યૂહાત્મક પહેલ છે, જે રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ અને વૈશ્વિક ધોરણોને અનુરૂપ પ્રતિભા, ક્ષમતા અને અનુવાદ (Translation) પર રોકાણ કરશે.