ભારતીય નૌ સેનાની તાકાત વધી, નૌસેનાનું બીજુ નિસ્તાર ક્લાસ ડ્રાઈવિંગ વેસલ 'નિપુણ' સામેલ

સ્વનિર્મિત નિપુણથી ઉંડા સમુદ્રમાં ડાઈવિંગ, અંડરવોટર ઈન્ટરવેશન અને સબમરીન બચાવ કામગીરી માટે નૌકાદળની ક્ષમતાઓમાં વધારો

ભારતીય નૌકાદળ આજે મુંબઈ સ્થિત નૌસેના ડૉકયાર્ડમાં ‘નિસ્તાર’ શ્રેણીના બીજા ડાઇવિંગ સપોર્ટ જહાજ ‘નિપુણ’ને પોતાના કાફલામાં સામેલ કર્યું.... ‘નિપુણ’ના નૌકાદળમાં સામેલ થવાથી ઊંડા દરિયામાં પાણીની અંદર જરૂરી સહાય પૂરી પાડવાની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો.... આ વિશેષ જહાજ સબમરીન બચાવ અભિયાનોમાં પણ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં સબમરીનમાં ફસાયેલા જવાનો અને કર્મચારીઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં તે મદદરૂપ બનશે. ‘નિપુણ’ના સામેલ થવાથી ભારતીય નૌકાદળની અંડરવોટર રેસ્ક્યૂ અને સપોર્ટ ક્ષમતાને વધુ મજબૂતી મળશે. નિપુણને વિશાખાપટ્ટનમ સ્થિત હિંદુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડે સ્વદેશી રુપથી ડિઝાઈન અને નિર્મિત કર્યું છે.

પરંપરાગત જહાજો દરિયાની સપાટી પર કાર્યરત હોય છે, ત્યારે 'નિપુણ' સમુદ્રની ઊંડાઈ સુધી તેની પહોંચ વિસ્તારે છે. તે આધુનિક ડાઇવિંગ સિસ્ટમ્સથી સજ્જ છે જે પડકારજનક દરિયાઇ પરિસ્થિતિઓમાં પણ લાંબા સમય સુધી ડાઇવર્સને ટેકો આપે છે. શંકાસ્પદ પાણીની અંદરની વસ્તુનું નિરીક્ષણ કરવાનું હોય કે અન્ય મિશન ચલાવવાનું હોય, 'નિપુણ' કાર્ય માટે તૈયાર છે. આ અત્યાધુનિક જહાજ ભારતીય નૌકાદળની સબમરીન બચાવ ક્ષમતાઓને પણ મજબૂત બનાવશે; ઊંડા પાણીમાં કટોકટીનો સામનો કરતી વખતે 'નિપુણ' મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

'નિપુણ' ડાઇવર્સ અને પાણીની અંદરના બચાવ કામગીરી માટે સહાય પૂરી પાડશે. આ જહાજમાં ડાઇવિંગ, પાણીની અંદર હસ્તક્ષેપ અને તબીબી સહાય માટે વિશેષ સુવિધાઓ છે. તેને ઔપચારિક રીતે મુંબઈના નેવલ ડોકયાર્ડ ખાતે નૌકાદળના કાફલામાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પ્રસંગે બોલતા નૌકાદળના વડા એડમિરલ કૃષ્ણ સ્વામીનાથને કહ્યું હતું કે, યુદ્ધ તૈયારી એ નૌકાદળની સર્વોચ્ચ જવાબદારી અને પ્રાથમિકતા છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે દરિયાઈ વાતાવરણ સતત વિકસિત થઈ રહ્યું છે અને વધુને વધુ પડકારજનક બની રહ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, આ જહાજ મોજાઓ ઉપર, સમુદ્ર સપાટી પર અને પાણીની અંદર - કમાન્ડની ઓપરેશનલ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવશે. આશરે 9000 ટન વજન ધરાવતું, આ જહાજ વિવિધ પ્રકારની વિશિષ્ટ ક્ષમતાઓ ધરાવે છે. નૌકાદળના વડાએ ભાર મૂક્યો હતો કે, સબમરીન બચાવ કામગીરી માટે ઉચ્ચ સ્તરની તૈયારીની જરૂર પડે છે અને વિલંબ માટે ખૂબ જ ઓછી જગ્યા છોડે છે; આ જહાજ મુશ્કેલીમાં સબમરીનને મદદ કરવાની ભારતની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે. તેમણે કહ્યું હતું કે, જહાજની વિશિષ્ટ ડાઇવિંગ ક્ષમતાઓ પાણીની અંદર કાટમાળ દૂર કરવા અને બચાવ કામગીરીમાં મિત્ર રાષ્ટ્રોને પણ મદદ કરી શકે છે. પશ્ચિમી નૌકાદળ કમાન્ડ હવે INS નિપુણને ઓપરેશનલ યોજનાઓમાં એકીકૃત કરવા, વ્યાપક કસરતો કરવા અને તેની વિશિષ્ટ સિસ્ટમોમાં નિપુણતા વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. તે નિસ્ટાર વર્ગનું બીજું ડાઇવિંગ સપોર્ટ જહાજ છે.

નૌકાદળના જણાવ્યા અનુસાર, 'નિપુણ' આધુનિક નેવિગેશન અને જહાજ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીઓથી સજ્જ છે. તે ચોક્કસ સ્થિતિ જાળવવાની ક્ષમતા પણ ધરાવે છે, જે જટિલ પાણીની અંદર કામગીરી દરમિયાન ફાયદાકારક સાબિત થશે. આ જહાજ દરિયામાં પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખીને ડાઇવર્સને સતત ટેકો પૂરો પાડી શકશે. એક નોંધપાત્ર વિશેષતા એ છે કે 'નિપુણ' સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ડિઝાઇન અને બનાવવામાં આવ્યું છે; તેનું નિર્માણ હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ, વિશાખાપટ્ટનમ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ ભારતની સંરક્ષણ જહાજ નિર્માણ ક્ષમતાઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે.

'નિપુણ' ના શિખર પર વ્હેલ અને આધુનિક ડાઇવિંગ હેલ્મેટ છે. વ્હેલ સમુદ્રની ઊંડાઈ સુધી ડાઇવ કરવાની અને લાંબા સમય સુધી પાણીની અંદર રહેવાની ક્ષમતાનું પ્રતીક છે, જ્યારે ડાઇવિંગ હેલ્મેટ ડાઇવરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. નૌકાદળમાં 'નિપુણ'નો સમાવેશ ભારતની દરિયાઇ સુરક્ષા ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવશે, ખાસ કરીને નૌકાદળને ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ, પાણીની અંદર હસ્તક્ષેપ અને સબમરીન બચાવ કામગીરી માટે ઉન્નત ક્ષમતા પ્રદાન કરશે.