ભારતે અદ્યતન સમુદ્રી સંશોધન જહાજ ORV સાગર મંથન લોન્ચ કર્યું, જે સ્વદેશી દરિયાઈ વિજ્ઞાનને બનાવે છે મજબૂત

ભારતે સ્વદેશી દરિયાઈ સંશોધન અને દરિયાઈ ક્ષમતાઓને વધારવામાં એક મોટો સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યો છે. બુધવારે એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે દેશે અત્યાધુનિક સમુદ્રી સંશોધન જહાજ ORV સાગર મંથન લોન્ચ કર્યું છે.

કોલકાતાના ઋષિ બંકિમ શિપયાર્ડ ખાતે આ જહાજનું લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહ વર્ચ્યુઅલી હાજર હતા. તેમના પત્ની મંજુ સિંહે પરંપરા મુજબ જહાજનું નામકરણ કર્યું.

GRSE સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને જહાજ બનાવે છે

ORV સાગર મંથનનું ડિઝાઇન, એન્જિનિયરિંગ અને નિર્માણ ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ લિમિટેડ (GRSE) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જે એક સંરક્ષણ જાહેર ક્ષેત્રની કંપની છે. તે પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલય હેઠળ નેશનલ સેન્ટર ફોર પોલર એન્ડ ઓશન રિસર્ચ (NCPOR) માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું.ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે જહાજના લોન્ચિંગની ગતિની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે કરાર પર હસ્તાક્ષર થયાના માત્ર બે વર્ષ પછી અને કીલ બિછાવે તે પછી લગભગ પાંચ મહિના પછી જહાજનું લોન્ચિંગ અસાધારણ કાર્યક્ષમતા દર્શાવે છે.આ જહાજ અનેક આધુનિક ટેકનોલોજી અને સાધનોથી સજ્જ છે, જેમાં ડાયનેમિક પોઝિશનિંગ, મલ્ટીબીમ બાથિમેટ્રી, મલ્ટીચેનલ સિસ્મિક સિસ્ટમ્સ, સબ-બોટમ પ્રોફાઇલિંગ, વેધર રડાર અને ડ્રોપ કીલ્સનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં રિમોટલી ઓપરેટેડ વ્હીકલ્સ (ROVs) અને ઓટોનોમસ અંડરવોટર વ્હીકલ્સ (AUVs) તૈનાત કરવાની ક્ષમતા પણ છે.

હિંદ મહાસાગરથી દક્ષિણ મહાસાગર સુધી સંશોધન

ORV સાગર મંથન હિંદ મહાસાગરના મધ્ય-મહાસાગરીય પર્વતમાળામાં બહુપક્ષીય દરિયાઈ સંશોધન કરશે. તેના ઉદ્દેશ્યોમાં મલ્ટી-મેટાલિક હાઇડ્રોથર્મલ સલ્ફાઇડ ખનિજોની ઓળખ કરવી, પર્યાવરણીય બેઝલાઇન ડેટા જનરેટ કરવો, ઉપરના વાતાવરણીય ડેટા એકત્રિત કરવો અને CTD પ્રોફાઇલિંગનો સમાવેશ થાય છે.આ જહાજ અત્યંત કઠોર દરિયાઈ પરિસ્થિતિઓમાં કામ કરવા માટે રચાયેલ છે. તે દક્ષિણ મહાસાગર જેવા પડકારજનક વિસ્તારોમાં પણ કાર્ય કરી શકે છે અને તેની અંદાજિત સેવા જીવન 30 વર્ષ છે.ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહના મતે, આ જહાજ ધીમે ધીમે ભારતના 43 વર્ષ જૂના ORV સાગર કન્યાનું સ્થાન લેશે અને દેશના અદ્યતન સમુદ્ર સંશોધન પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપશે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે ORV સાગર મંથન એ GRSE દ્વારા બનાવવામાં આવેલું ભારતનું પ્રથમ એડવાન્સ્ડ ઓશન રિસર્ચ વેસલ છે. આ સ્વનિર્ભરતા અને સ્વદેશી ક્ષમતા તરફ ભારતના વધતા પ્રયાસોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.તેમણે જણાવ્યું હતું કે આવા જહાજો દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલ મજબૂત વૈજ્ઞાનિક ડેટા ભારતને આપત્તિ નિવારણ, પર્યાવરણીય શમન પગલાં અને વૈશ્વિક દરિયાઈ ભૂરાજનીતિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવામાં મદદ કરશે.પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયના સચિવ ડૉ. ટી. શ્રીનિવાસ કુમારે જણાવ્યું હતું કે ભારતે વિદેશથી સંશોધન પ્લેટફોર્મ ખરીદવાથી લઈને સ્થાનિક સ્તરે તેનું નિર્માણ કરવા તરફ નોંધપાત્ર પરિવર્તન કર્યું છે.તેમણે જણાવ્યું હતું કે આબોહવા પડકારોને સમજવા, સુનામીની આગાહી કરવા અને દરિયાઈ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે સમુદ્ર સંશોધન મૂળભૂત છે. નવું જહાજ અંડરવે સ્વાથ મલ્ટિબીમ સર્વે, જીઓફિઝિકલ પ્રોફાઇલિંગ, વાતાવરણીય અવલોકનો અને પાણીના સ્તંભ નમૂના જેવા કાર્યો પણ કરશે.