ભારત-જાપાન સંરક્ષણ મંત્રીઓએ દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ અંગે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા

ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રી અને જાપાની સંરક્ષણ મંત્રીની નવી દિલ્હીમાં બેઠક થઈ.... બેઠક દરમિયાન, બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ પર એક ફ્રેમવર્ક કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા

ભારત અને જાપાન હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ માટે સંરક્ષણ સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવા સંમત થયા છે. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને જાપાની સંરક્ષણ મંત્રી શિંજીરો કોઈઝુમીએ નવી દિલ્હીમાં દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજી હતી. બેઠક દરમિયાન, બંને દેશો વચ્ચે દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગ પર એક ફ્રેમવર્ક કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જે દરિયાઈ સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં વધુ સહયોગ માટે એક માળખું પૂરું પાડશે.

દરિયાઈ ક્ષેત્ર અંગે માહિતી શેર કરવા પર ભાર

આ કરાર જાપાન મેરીટાઇમ સેલ્ફ-ડિફેન્સ ફોર્સ અને ભારતીય નૌકાદળ વચ્ચે વ્યવહારુ સહયોગને મજબૂત બનાવશે, જેમાં દરિયાઈ માહિતીની વહેંચણીનો પણ સમાવેશ થાય છે. બંને પક્ષો દરિયાઈ સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં લશ્કરી સહયોગ વધારવા માટે પણ સંમત થયા.

સંરક્ષણ સહયોગના મુખ્ય ક્ષેત્રોની સમીક્ષા

સંયુક્ત નિવેદનમાં બંને સંરક્ષણ મંત્રીઓએ કહ્યું હતું કે, ભારત-જાપાન વિશેષ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારી એ ભારત-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિના મુખ્ય સ્તંભોમાંનો એક છે. બંને પક્ષો દરિયાઈ સુરક્ષા, નૌકાદળ સહયોગ, સંરક્ષણ સાધનો અને ટેકનોલોજી, લશ્કરી કવાયતો અને સંરક્ષણ ઉદ્યોગના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા સંમત થયા હતા. તેમણે જુલાઈ 2026માં બંને દેશોના નેતાઓ દ્વારા જારી કરાયેલા સંયુક્ત નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.

મુક્ત અને ખુલ્લા ઇન્ડો-પેસિફિક પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા

બંને મંત્રીઓએ મુક્ત અને ખુલ્લા ઇન્ડો-પેસિફિકના ધ્યેયને પ્રાપ્ત કરવા માટે સંરક્ષણ સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. વર્તમાન વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે, તેમણે પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિસ્થિતિના મૂલ્યાંકન શેર કરવાના મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો.

યથાસ્થિતિ બદલવાના પ્રયાસોનો વિરોધ

બંને દેશોએ કોઈપણ એકપક્ષીય કાર્યવાહીનો વિરોધ કર્યો જે નેવિગેશન, ઓવરફ્લાઇટ અને સલામતીની સ્વતંત્રતાને નુકસાન પહોંચાડે. તેમણે બળ અથવા બળજબરી દ્વારા યથાસ્થિતિને બદલવાના કોઈપણ પ્રયાસનો પણ વિરોધ કર્યો. તેઓ શોધ અને બચાવ, માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહતના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા માટે પણ સંમત થયા.

નૌકાદળની મુલાકાતો અને સંયુક્ત કવાયતોનો વિસ્તાર કરાશે  

બંને પક્ષો દરિયાઈ સંદેશાવ્યવહારના માર્ગોનું રક્ષણ કરવા માટે નૌકાદળના જહાજો અને લશ્કરી એકમો દ્વારા પરસ્પર મુલાકાતો વધારશે. સંયુક્ત લશ્કરી કવાયતો અને લશ્કરી કર્મચારીઓ અને નિષ્ણાતોના આદાનપ્રદાનને પણ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. બંદરોના ઉપયોગ અને જાળવણી અને સમારકામ સુવિધાઓમાં સહયોગ વધારવા પર પણ સંમતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.

જહાજ નિર્માણ અને સમારકામમાં સહયોગ વધશે

બંને દેશો નૌકાદળના જહાજ નિર્માણમાં સહયોગને વધુ વિસ્તૃત કરવા સંમત થયા. બંને પક્ષો જાપાનની તકનીકી કુશળતા અને ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરવા પર ભાર મૂકીને નૌકાદળના જહાજોના સંયુક્ત વિકાસ અને ડિઝાઇનની શક્યતાઓ શોધશે. "મેક ઇન ઇન્ડિયા" પહેલ હેઠળ ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતાઓના ઉપયોગ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે. બંને પક્ષો નજીકના ભવિષ્યમાં જહાજ સમારકામ સુવિધાઓના પરસ્પર ઉપયોગ માટે વ્યવસ્થાઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે પણ સંમત થયા. દરિયાઈ ખાણ પ્રતિ-પગલા ક્ષમતાઓને વધારવામાં એકબીજાની કુશળતાનો ઉપયોગ કરવા પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી.

ધર્મ ગાર્ડિયન અને જેમેક્સ વિસ્તરણ કરશે

બંને મંત્રીઓએ ભારત અને જાપાન વચ્ચે વધતી જતી લશ્કરી કવાયતોનું સ્વાગત કર્યું. "ધર્મ ગાર્ડિયન" અને "JAMEX" જેવી કવાયતોનો વધુ વિસ્તાર કરવામાં આવશે. તેમણે આ વર્ષે ભારત-જાપાન વાયુસેના કવાયત "વીર ગાર્ડિયન 26" ની તૈયારીઓમાં થયેલી પ્રગતિનું પણ સ્વાગત કર્યું.

જાપાની ફાઇટર જેટ પહેલી વાર ભારતમાં આવશે

"વેલર ગાર્ડિયન 26" કવાયત પહેલીવાર થશે, જ્યારે જાપાની વાયુ સેલ્ફ-ડિફેન્સ ફોર્સના ફાઇટર એરક્રાફ્ટ ભારતની મુલાકાત લેશે અને આ કવાયતમાં ભાગ લેશે. બંને દેશોએ લશ્કરી કવાયતોની જટિલતા વધારવા, માનવરહિત પ્રણાલીઓનો સમાવેશ કરવા અને તક મળે ત્યારે ટૂંકા ગાળામાં સંયુક્ત કવાયતો કરવા પણ સંમતિ દર્શાવી હતી.

સ્પેશિયલ ઓપરેશન ફોર્સ વચ્ચે વધુ આદાનપ્રદાન

ભારત અને જાપાનના સૈન્ય વચ્ચે સહયોગને વધુ વધારવા માટે, ખાસ કામગીરી દળો વચ્ચે આદાનપ્રદાન વધારવામાં આવશે. ભારતમાં ઇન્ટિગ્રેટેડ થિયેટર કમાન્ડની સ્થાપના બાદ બંને પક્ષો આ ક્ષેત્રમાં જાપાન સાથે સહયોગ શોધવા માટે પણ સંમત થયા.

સંરક્ષણ ટેકનોલોજી ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવા પર ભાર

રાજનાથ સિંહે સંરક્ષણ સાધનો અને ટેકનોલોજીના ટ્રાન્સફર માટેના માળખાની જાપાન દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલી સમીક્ષાનું સ્વાગત કર્યું. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે જાપાન ભારત-પ્રશાંત ક્ષેત્ર અને વિશ્વમાં શાંતિ અને સ્થિરતામાં યોગદાન આપવાનું ચાલુ રાખશે. તેમણે બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ અને ટેકનોલોજી ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાની આશા પણ વ્યક્ત કરી.