ભારત પાકિસ્તાન સંઘર્ષ : પાકિસ્તાની પરમાણુ શસ્ત્રો વિશ્વ માટે ખતરો , ઇઝરાયલ અને ભારતની સમાન ચિંતા

પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આતંકવાદી નેતાઓ દુનિયામાં ગમે ત્યાં રહેતા હોય, તેમનો નાશ કરવામાં આવશે. ૧૪૦ કરોડ ભારતીયોના જનાદેશ અને પ્રધાનમંત્રીના દૃઢ નિશ્ચયને કારણે, ભારતીય મિસાઇલોએ પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી ઠેકાણાઓ પર ગોળીબાર કર્યો. ભારતીય સેનાએ જે રીતે જવાબી કાર્યવાહી કરી તેનાથી સ્પષ્ટ થયું કે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને એક મોટો સંદેશ ગયો છે. આ સંઘર્ષ દરમિયાન, વિવિધ પ્રકારની મધ્યસ્થી, હસ્તક્ષેપ અને છુપી બાબતો સામે આવી, જેનાથી સ્પષ્ટ થયું કે ઘણા દેશો નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદ વચ્ચે સીધો મુકાબલો ઇચ્છતા નથી. બંને દેશો પરમાણુ શક્તિઓ છે, તેથી આ સશસ્ત્ર સંઘર્ષ પરમાણુ થ્રેશોલ્ડ સુધી પહોંચ્યો નહીં. ભલે અમેરિકન હસ્તક્ષેપથી યુદ્ધવિરામનો પાયો નાખવામાં મદદ મળી, પણ તેણે સ્પષ્ટ કર્યું કે બંને દેશો વચ્ચે ગમે ત્યારે ખુલ્લું યુદ્ધ થઈ શકે છે. તે જ સમયે, નવી દિલ્હીના શાસકોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ પોતાનો બચાવ કરશે; તેઓ કોઈપણ પ્રકારના આતંકવાદી હુમલાનો બદલો લેવામાં વિલંબ કરશે નહીં.

ભારતીય સેનાની કાર્યવાહીથી પાકિસ્તાનની કમર તૂટવા લાગી, તેમ તેમ વ્યૂહાત્મક નાજુકતાનું સંકટ વધવા લાગ્યું. પશ્ચિમ અને ઉત્તરીય સરહદો પર વધતી ઉશ્કેરણી વચ્ચે ઇસ્લામાબાદે નેશનલ કમાન્ડ ઓથોરિટીની બેઠક બોલાવી. ભલે આ પગલું પ્રતીકાત્મક હતું, પણ તેનો અર્થ ખૂબ ઊંડો હતો. તમને જણાવી દઈએ કે નેશનલ કમાન્ડ ઓથોરિટી એ સંસ્થા છે જે પાકિસ્તાની પરમાણુ શસ્ત્રો અને પરમાણુ મિસાઇલોને નિયંત્રિત કરે છે, તેના અધ્યક્ષ પાકિસ્તાની પ્રધાનમંત્રી હોય છે. આ બેઠકને નવી દિલ્હી પર ખતરો અને દબાણ તરીકે જોવામાં આવી રહી હતી. ખાસ વાત એ છે કે આ કથિત મુલાકાતનો સમય તે સમયે હતો જ્યારે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ બંને દેશોને શાંત રહેવાની સલાહ આપી રહ્યા હતા. એકંદરે, આ બેઠક બોલાવવાને ખરેખર યુદ્ધની ચેતવણી તરીકે જોવામાં આવ્યું. આ પછી, વોશિંગ્ટને હસ્તક્ષેપ કર્યો અને માત્ર યુદ્ધવિરામ શરૂ કર્યો જ નહીં પરંતુ પાકિસ્તાનની કથિત પરમાણુ મનસ્વીતા પણ ટાળી. આ મુદ્દા પર નિવેદન આપતાં, પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે નવી દિલ્હી પાકિસ્તાનના પરમાણુ ધમકીઓને સહન કરશે નહીં. આતંકવાદી ઠેકાણાઓને ચોક્કસ અને સુનિયોજિત હુમલાઓનો સામનો કરવો પડશે.

ઇસ્લામાબાદની પરમાણુ ક્ષમતાઓ મર્યાદિત 

ટેકનિકલી રીતે કહીએ તો, ભારતીય સેના પાસે જમીન, હવા અને પાણીથી પરમાણુ શસ્ત્રો છોડવાની લડાયક ક્ષમતા છે, જ્યારે પાકિસ્તાનના પરમાણુ શસ્ત્રો ફક્ત તેના મિસાઇલો પર જ ફીટ કરી શકાય છે, જે મોટાભાગે સપાટીથી સપાટી પર પ્રહાર કરતા હોય છે. પાકિસ્તાની JF-17 ફાઇટર જેટ પરમાણુ હથિયારો ચલાવવામાં પણ સક્ષમ છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, નવી દિલ્હી પાસે ઇસ્લામાબાદ કરતાં ઘણા વધુ પરમાણુ શસ્ત્રો વહન કરતા યુદ્ધ જહાજો છે. પરમાણુ શસ્ત્રો કેન્દ્ર સ્થાને હોવાથી, ભારતીય નૌકાદળનું સમુદ્રમાં પાકિસ્તાન પર ઘણું વર્ચસ્વ છે. આ શક્તિને કાબુમાં લેવી રાવલપિંડીમાં બેઠેલા સેનાપતિઓની શક્તિની બહાર છે. ગરીબી અને બળજબરીથી મજૂરી કરી રહેલા પાકિસ્તાન પાસે ભારતનો સામનો કરવા માટે પરમાણુ સંચાલિત સબમરીન બનાવવા માટે પૂરતા ભંડોળ નથી. ભારતીય નૌકાદળે પરમાણુ ઉર્જા પ્રાપ્ત કરીને તેની ક્ષમતાઓમાં અનેકગણો વધારો કર્યો છે. દક્ષિણ એશિયા અને ગ્લોબલ સાઉથમાં, પરમાણુ નૌકાદળ ક્ષમતાઓમાં ફક્ત બેઇજિંગ જ ભારત કરતાં આગળ છે.

ભારતની પરમાણુ નીતિ વિશ્વસનીય 

પાકિસ્તાનમાં પરમાણુ શસ્ત્રો અસ્તિત્વમાં આવ્યા ત્યારથી, ઇસ્લામાબાદે ક્યારેય તેની સત્તાવાર પરમાણુ નીતિ જાહેર કરી નથી. આ જ કારણ છે કે તેલ અવીવ હંમેશા આ મુદ્દા પર તેમનાથી ગુસ્સે રહ્યું છે. તેનાથી વિપરીત, જ્યારથી બુદ્ધ પોખરણમાં સ્મિત કર્યું, ત્યારથી આ મુદ્દા પર ભારતની નીતિ સ્પષ્ટ રહી છે કે તે કોઈપણ સંજોગોમાં પહેલા પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરશે નહીં. આ જ કારણ છે કે દેશમાં યુપીએ હોય કે એનડીએ સરકાર, આપણી પરમાણુ નીતિની વૈશ્વિક વિશ્વસનીયતા, માન્યતા અને માન્યતા અકબંધ રહી. આ ઉપરાંત, પાડોશી દેશની સેનામાં ઇસ્લામિક કટ્ટરવાદને પ્રોત્સાહન આપવામાં સામેલ જનરલ પરવેઝ મુશર્રફે એક વખત સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે પાકિસ્તાની શસ્ત્રોનું લક્ષ્ય ભારત છે. જ્યારે ઇસ્લામાબાદના અસ્તિત્વ પર ખતરો હશે ત્યારે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

આ પરિસ્થિતિઓમાં પાકિસ્તાન પરમાણુ હથિયારોનો કરી શકે છે ઉપયોગ

અનેક વખત, પાકિસ્તાને ભારતને ખુલ્લેઆમ અને છુપાયેલા રીતે પરમાણુ હુમલાની ધમકી આપી છે. અમેરિકા (CIA) પોતે આ વાતની પુષ્ટિ કરી રહ્યું છે. ૧૯૯૯માં કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન જ્યારે પાકિસ્તાન પાછળ પડવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે NCA સાથે પરામર્શ કરીને, તેણે નવી દિલ્હી સામે તેના પરમાણુ શસ્ત્રાગાર તૈયાર કરવાનું શરૂ કર્યું. તે સમયે વાજપેયીએ સીધી સૂચના આપી હતી કે ભારતીય સેના અને વાયુસેના નિયંત્રણ રેખા પાર ન કરે, તેથી પાકિસ્તાન તરફથી પરમાણુ ધમકીનો કોઈ અર્થ નહોતો. પુલવામા હુમલા પછી પણ, આંતરિક સૂત્રોમાંથી લગભગ આ જ સમાચાર બહાર આવ્યા હતા. હાલમાં, બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો ખૂબ જ નાજુક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. ઇસ્લામાબાદ પાસે ગુમાવવા કે દાવ લગાવવા માટે કંઈ નથી, તેથી તે કોઈપણ હદ સુધી જવા તૈયાર છે. જોકે, ભારતીય વાયુસેના પાસે સરગોધાના કિરાણા ટેકરીઓને કેવી રીતે નિશાન બનાવવું તેની સંપૂર્ણ બ્લુપ્રિન્ટ છે. પાડોશી દેશ તરફથી પરમાણુ ખતરો વધુ છે કારણ કે પાકિસ્તાન જાણે છે કે જો નવી દિલ્હી તરફથી જમીન અને હવાઈ કાર્યવાહી થશે તો તેના પરમાણુ શસ્ત્રાગારનો નાશ થશે. આ સંભવિત પરિસ્થિતિ પહેલા તેણે તે આપી દેવું જોઈતું હતું.