મંગળ ગ્રહના વાતાવરણનો અભ્યાસ કરવા માટે નાસાનું પહેલું મિશન, MAVEN, સમાપ્ત થઈ ગયું છે; અવકાશયાનનો સંપર્ક તૂટી ગયો

મંગળ ગ્રહના વાતાવરણ અને તેના ફેરફારોનો અભ્યાસ કરવા માટે નાસાનું પહેલું મિશન, "માર્સ એટમોસ્ફિયર એન્ડ વોલેટાઈલ ઈવોલ્યુશન" (MAVEN), સત્તાવાર રીતે સમાપ્ત થઈ ગયું છે. એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે ગયા ડિસેમ્બરમાં અવકાશયાન સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

નાસાએ જણાવ્યું હતું કે અવકાશયાન 18 નવેમ્બર, 2013 ના રોજ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું અને 21 સપ્ટેમ્બર, 2014 ના રોજ મંગળની ભ્રમણકક્ષામાં પહોંચ્યું હતું. શરૂઆતમાં ફક્ત એક વર્ષ માટે કામ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું, તે 11 વર્ષથી વધુ સમય સુધી કાર્યરત રહ્યું, જે તેના નિર્ધારિત આયુષ્ય કરતાં ઘણું વધારે હતું.

શિન્હુઆ સમાચાર એજન્સીના અહેવાલ મુજબ, અવકાશયાનનો છેલ્લો સંપર્ક 6 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ થયો હતો, જ્યારે મંગળની પાછળથી પસાર થયા પછી તેનો સિગ્નલ અચાનક ગાયબ થઈ ગયો હતો.આ પછી, નાસાએ ફેબ્રુઆરીમાં સમસ્યાનું કારણ નક્કી કરવા અને તેને ઠીક કરી શકાય છે કે કેમ તે નક્કી કરવા માટે એક તપાસ બોર્ડની રચના કરી.NASA એ બુધવારે (સ્થાનિક સમય) જાહેરાત કરી હતી કે તપાસ બોર્ડે તારણ કાઢ્યું છે કે MAVEN અવકાશયાન હવે સમારકામ યોગ્ય નથી અને તે હવે તેના વૈજ્ઞાનિક અને ડેટા ટ્રાન્સમિશન કાર્યો કરવા સક્ષમ નથી.

પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે મંગળ ગ્રહની પાછળ પસાર થયા પછી, અવકાશયાન તીવ્ર પરિભ્રમણ શરૂ કર્યું, તેની ભ્રમણકક્ષા અને દિશા વિક્ષેપિત કરી, અને ધીમે ધીમે તેની બેટરીઓ ખાલી થઈ ગઈ. આ વીજળીના નુકસાનને કારણે શક્તિ પણ ગુમાવી, જેના પરિણામે તેની સંચાર પ્રણાલી પૃથ્વી સાથે વાતચીત કરવામાં અસમર્થ બની ગઈ.એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે સમસ્યાનું ચોક્કસ કારણ હજુ તપાસ હેઠળ છે, અને આ વર્ષના અંત સુધીમાં અંતિમ અહેવાલ આવવાની અપેક્ષા છે.NASA એ હવે મિશનને ઔપચારિક રીતે નિવૃત્ત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે, અને સમગ્ર મિશન ડેટા વૈજ્ઞાનિકો અને અવકાશ સંશોધન સમુદાય માટે સાચવવામાં આવી રહ્યો છે.

"'MAVEN' એ આપણને જે વિજ્ઞાન પૂરું પાડ્યું છે તે સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કે માનવોને મંગળ પર મોકલતા પહેલા આપણને કયા રેડિયેશન સંરક્ષણ અને સલામતી પગલાંની જરૂર પડશે," વોશિંગ્ટનમાં NASA મુખ્યાલય ખાતે પ્લેનેટરી સાયન્સ ડિવિઝનના ડિરેક્ટર લુઇસ પ્રોક્ટરે જણાવ્યું હતું.