રાયસીનામાં બોલ્યા એસ. જયશંકર: ભારત તમામ દેશોને એક પ્લેટફોર્મ પર લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે

નવી દિલ્હીમાં આયોજિત રાયસીના ડાયલોગ 2026માં વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતની વધતી જતી ભૂમિકા અને વિશ્વસનીયતા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત તમામ દેશોને એક મંચ પર લાવવાની અનોખી ક્ષમતા ધરાવે છે અને આ ક્ષેત્રમાં ડ્રગ્સ નેટવર્ક, ગેરકાયદેસર માછીમારી અને કુદરતી આપત્તિઓ સામે લડવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવે છે. ભારત માત્ર સહયોગી દેશોને તાલીમ જ નથી આપતું, પરંતુ મુશ્કેલ સમયમાં પ્રથમ પ્રતિસાદ આપનાર 'નેટ સિક્યુરિટી પ્રોવાઈડર' તરીકે પણ ઉભરી આવ્યું છે.

ભારતની રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં આયોજિત રાયસીના ડાયલોગ 2026 ની 11મી આવૃત્તિનો આજે શનિવારે છેલ્લો દિવસ છે. આ પ્રસંગે ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે કાર્યક્રમને સંબોધિત કર્યો અને હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની મુત્સદ્દીગીરીના વખાણ કર્યા. વિદેશ મંત્રી જયશંકરે જણાવ્યું કે ભારત પાસે તમામ દેશોને એક પ્લેટફોર્મ પર સાથે લાવવાની ક્ષમતા છે, કારણ કે તેઓ અમારા પર વધુ વિશ્વાસ કરે છે.

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે કહ્યું, “જ્યારે હિંદ મહાસાગરની વાત આવે છે, ત્યારે ભારતનું એક વિશેષ મહત્વ છે અને તેથી એક વિશેષ જવાબદારી અને વિશેષ યોગદાન પણ છે. આ માત્ર એટલા માટે નથી કે અમે મોટા અને કેન્દ્રીય સ્થાને છીએ, પરંતુ એટલા માટે પણ છે કારણ કે અમારી પાસે ખરેખર ઘણા દેશોને ટેબલ પર અથવા પ્લેટફોર્મ પર સાથે લાવવાની ક્ષમતા છે કારણ કે અમારી પાસે તેમની સાથે સારા સંબંધો છે. કદાચ તેઓ અમારા પર વધુ વિશ્વાસ કરે છે અથવા તેઓ અમારી સાથે વધુ સહજ છે, તમે તેને જે ઇચ્છો તે કહી શકો છો.”

વિદેશ મંત્રીએ આગળ ઉમેર્યું, “મારા માટે આનો અર્થ એ છે કે ગુરુગ્રામના ફ્યુઝન સેન્ટરમાં એટલા બધા લોકો, એટલા બધા દેશો અને એટલા પ્રતિનિધિઓ છે જેઓ અત્યારે અહીં સાથે કામ કરવા, માહિતી શેર કરવા અને એક વ્યાપક ચિત્ર બનાવવા તૈયાર છે. આ માત્ર હિંદ મહાસાગરની મહત્તા જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની ભૂમિકાને પણ રેખાંકિત કરે છે. અમે સતત એવી સંસ્થાઓનું નિર્માણ કરી રહ્યા છીએ જેમાં IOR, કોલંબો સિક્યુરિટી કોન્ફરન્સ અને બિમ્સ્ટેક જેવા મંચ સામેલ છે. જોકે અમે GCC જેવા કેટલાક જૂથોનો હિસ્સો નથી, તેમ છતાં આ તમામ પ્રયાસો એક વિશાળ હિંદ મહાસાગરની આધારશિલા છે. બીજી તરફ, પેસિફિક ક્ષેત્રના દેશો પણ આ વ્યાપક સંરચનાનો આધાર બની રહ્યા છે. આ એક મોટા પ્રકારના સર્વગ્રાહી ચિત્રનો પાયો છે. આ સિવાય, તે દ્વિપક્ષીય પણ છે.”

ભારત અને તેના સહયોગીઓ વિશે વિદેશ મંત્રી જયશંકરે કહ્યું, “જ્યારે હું ત્યાં મારા ત્રણ સહયોગીઓ - સેશેલ્સ, મોરેશિયસ અને શ્રીલંકાને તેમની નૌકાદળ અને તેમના કોસ્ટ ગાર્ડ સાથે જોઉં છું, ત્યારે અમારો સાથે મળીને કામ કરવાનો લાંબો ઈતિહાસ રહ્યો છે. તેમાંના ઘણા પાસે ભારતીય મૂળના જહાજો કે ક્રાફ્ટ છે. અમે સાથે મળીને તાલીમ લીધી છે, અમે સાથે મળીને અભ્યાસ કર્યો છે અને માત્ર તેમની સાથે જ નહીં, જો તમે ખરેખર હિંદ મહાસાગર અથવા ઈન્ડો-પેસિફિકમાં મોટા અભ્યાસો જુઓ, તો ઓસ્ટ્રેલિયા ફરીથી એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે.”

તેમણે કહ્યું કે તમે ભારતીય નૌકાદળ કે ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડને જુઓ, વાસ્તવમાં તે દરેક ક્ષેત્રમાં એક સામાન્ય તત્વ છે. મારો કહેવાનો અર્થ એ છે કે જો તમે દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓની સમગ્રતા લો અને કહો કે કયા દેશમાં સૌથી વધુ વિશેષતાઓ છે, તો અમે ત્યાં છીએ. અમે સિંગાપોરમાં ચાંચિયાગીરીનો સામનો કરવા માટેના સંગઠનના સભ્ય છીએ, પરંતુ તેનો એક હિસ્સો ત્યાં હાજરી આપવી અને સાથે કામ કરવું છે. અમે વ્યવહારિક રીતે મદદ કરીએ છીએ; અમે ડ્રગ્સ નેટવર્કનો સામનો કરવામાં મદદ કરીએ છીએ, અમે ગેરકાયદેસર માછીમારી સામે લડીએ છીએ. અમે HADR (આપત્તિ રાહત) ની સ્થિતિ અને ઓઇલ સ્પિલ (તેલનું ઢોળાવું) જેવી સમસ્યાઓ ઉકેલીએ છીએ. શ્રીલંકા અને મોરેશિયસમાં જ્યારે મોટી માત્રામાં તેલ ઢોળાયું હતું, ત્યારે હકીકતમાં ભારતીય જહાજો જ સૌથી પહેલા ત્યાં પહોંચ્યા હતા અને સફાઈમાં મદદ કરી હતી. કહેવાનો અર્થ એ છે કે જ્યારે તમે “નેટ સિક્યુરિટી પ્રોવાઈડર” શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો, ત્યારે હા, અમે નેટ સિક્યુરિટી પ્રોવાઈડર છીએ.