સૌર ઉદ્યોગમાં આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે નવી પહેલ

સૌર ઉર્જા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે, કેન્દ્ર સરકારે ALMM (મૉડલ્સ અને ઉત્પાદકોની મંજૂર સૂચિ) માળખાનો વિસ્તાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેમાં ઇંગોટ્સ અને વેફર્સનો સમાવેશ કરવા માટે તેની અરજીનો વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો છે.

નવી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલય અનુસાર, ALMM સૂચિ-III 1 જૂન, 2028 થી અમલમાં આવશે. ત્યારબાદ, ALMM સૂચિમાં સમાવિષ્ટ વેફર્સનો ઉપયોગ તમામ સૌર પ્રોજેક્ટ્સ માટે ફરજિયાત બનશે.

કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ આને ભારતના સૌર ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું.

**આ નિર્ણયનો ઉદ્દેશ્ય શું છે?**

સરકારનો હેતુ સૌર પુરવઠા શૃંખલામાં સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ આપવા, આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને ગુણવત્તાના ધોરણોને મજબૂત બનાવવાનો છે.

અત્યાર સુધી, ALMM માળખું ફક્ત મોડ્યુલો અને કોષો પર લાગુ પડતું હતું; જો કે, આને એક પગલું આગળ લઈ જઈને, હવે તેને વેફર્સ અને ઇંગોટ્સ જેવા અપસ્ટ્રીમ તબક્કાઓને આવરી લેવા માટે વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યું છે.

**મુખ્ય જોગવાઈઓ**

**અસરકારક તારીખ:** 1 જૂન, 2028

**ફરજિયાત ઉપયોગ:** ALMM સૂચિમાં સમાવિષ્ટ વેફર્સનો ઉપયોગ બધા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ફરજિયાત છે.

**યાદી જારી કરવાના માપદંડ:** આ યાદી ફક્ત ત્યારે જ જારી કરવામાં આવશે જ્યારે 15 GW ની સંયુક્ત ક્ષમતા ધરાવતા ઓછામાં ઓછા ત્રણ સ્વતંત્ર ઉત્પાદન એકમો હોય.

**સંકલિત ઉત્પાદન:** વેફર્સ ઉત્પાદકો પાસે ઇનગોટ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓ પણ હોવી જરૂરી રહેશે.

**મોડ્યુલ સમાવેશ માપદંડ:** મોડ્યુલ સૂચિમાં ફક્ત તે ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થશે જે ALMM સૂચિમાં દર્શાવવામાં આવેલા કોષો અને વેફર્સનો ઉપયોગ કરીને ઉત્પાદિત થાય છે.

**શું ફાયદા થશે?**

સરકારના મતે, આ નિર્ણયથી નીચેના તરફ દોરી જશે:

ઘરેલુ વેફર્સ અને ઇનગોટ ઉત્પાદનમાં રોકાણ વધશે.

વધુ મજબૂત અને સુરક્ષિત સૌર પુરવઠા શૃંખલા.

આયાત પર નિર્ભરતા ઓછી થશે.

સૌર ઉપકરણોની ગુણવત્તા અને ટ્રેસેબિલિટીમાં સુધારો.

નવી રોજગારીની તકોનું સર્જન.

**સૌર લક્ષ્યોને વેગ આપવો**

આ પહેલ 2030 સુધીમાં 500 GW બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ ઊર્જા ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવાના ભારતના લક્ષ્યને પણ નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બનાવશે.

**ALMM નું વિસ્તરણ**

સરકારે નોંધ્યું છે કે ALMM માળખાના અમલીકરણ પછી, સૌર મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા 2021 માં 8.2 GW થી વધીને આશરે 172 GW થઈ ગઈ છે, જ્યારે સૌર સેલ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં પણ ઝડપી વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે.