'સ્વદેશી અર્થઘટન' પર ભાર: CJI બી.આર. ગવઈ નિવૃત્ત, જસ્ટિસ સૂર્યકાંત 53મા CJI બનશે

ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) બી.આર. ગવઈ 23 નવેમ્બરના રોજ નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે. નિવૃત્તિ પહેલાંના તેમના છેલ્લા કાર્યકારી દિવસે, શુક્રવારે, તેમણે રાષ્ટ્રપતિના સંદર્ભ પર સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના અભિપ્રાયમાં અપનાવવામાં આવેલા **"સ્વદેશી અર્થઘટન"**ના અભિગમ પર પોતાના મંતવ્યો વ્યક્ત કર્યા હતા.

CJI ગવઈએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટે વિદેશી કાયદાઓ અને ઉદાહરણો કરતાં ભારતીય ચુકાદાઓ અને ભારતીય ન્યાયિક પરંપરાને પ્રાથમિકતા આપી છે.સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ ટિપ્પણી કરી કે તાજેતરના ચુકાદાઓમાં "ભારતીયતાનો નવો પવન" ફૂંકાયો છે.આના પર, CJI ગવઈએ કહ્યું: "ગઈકાલના ચુકાદામાં, અમે એક પણ વિદેશી ઉદાહરણનો ઉપયોગ કર્યો નથી, પરંતુ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી અર્થઘટન પર આધાર રાખ્યો છે."

એસજી મહેતાએ જણાવ્યું કે પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે ભારતના બંધારણીય માળખાથી અમેરિકન અને બ્રિટિશ પ્રણાલીઓને કાળજીપૂર્વક અલગ કરી હતી.તેમણે CJI ગવઈના ચુકાદાની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું: "તમે કહ્યું હતું કે અમારી પાસે આપણું પોતાનું ન્યાયશાસ્ત્ર છે, અને ચુકાદાએ ફક્ત 110 પાનામાં દરેક વસ્તુનો જવાબ આપ્યો છે. ચુકાદો એક ચુકાદો હોવો જોઈએ, કાયદા સમીક્ષા માટેનો લેખ નહીં."

આ વાતચીત સુપ્રીમ કોર્ટના કોર્ટરૂમ નંબર 1 માં ઔપચારિક બેન્ચ કાર્યવાહી દરમિયાન થઈ હતી, જે CJI ગવઈનો નિવૃત્તિ પહેલાનો છેલ્લો કાર્યકારી દિવસ હતો.લાંબા સમયથી ચાલતી પરંપરા અનુસાર, સુપ્રીમ કોર્ટના સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવે છે.જસ્ટિસ ગવઈએ અગાઉ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતને તેમના અનુગામી તરીકે ભલામણ કરી હતી.જસ્ટિસ સૂર્યકાંત 24 નવેમ્બરના રોજ ભારતના 53મા મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે કાર્યભાર સંભાળશે.તેમણે "ઉચ્ચ ધોરણ" સ્થાપિત કરવા બદલ ન્યાયાધીશ ગવઈની પ્રશંસા કરી અને "કાયદાના શાસન પ્રત્યેના તેમના અતૂટ સમર્પણ"ની પ્રશંસા કરી.

નિવૃત્તિના છેલ્લા દિવસે કોર્ટરૂમ હળવા મૂડમાં લોકોથી ભરેલો હતો.જ્યારે એક વકીલે CJI ગવઈના સન્માનમાં તેમના પર ફૂલોનો વરસાદ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે કોર્ટરૂમમાં હાસ્ય છવાઈ ગયું.વકીલે પાંખડીઓ વિખેરવાની તૈયારી કરી, ત્યારે CJI ગવઈએ તરત જ દરમિયાનગીરી કરીને કહ્યું, "ના, ના, તેને ફેંકશો નહીં... કોઈને આપો."આ સાથે, CJI ગવઈની ભારતીય ન્યાયતંત્રમાં કારકિર્દીનો અંત આવ્યો છે, જે ભારતીય ન્યાયશાસ્ત્રને પ્રાધાન્ય આપવાના તેમના મજબૂત વલણ માટે યાદ રહેશે.