સાણંદમાં ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટની ગુજરાતી મહિલા એન્જિનિયરો સંભાળી રહી છે કમાન

ભારતીય ઉદ્યોગ જગતમાં એક અદ્ભુત અને પ્રેરણાદાયી પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. વર્ષ 1951માં દેશમાં લોકપ્રિય 'હર્ક્યુલસ' (Hercules) સાયકલોનું નિર્માણ કરનાર ચેન્નઈ સ્થિત પ્રતિષ્ઠિત મુરુગપ્પા ગ્રુપ (Murugappa Group) હવે ગુજરાતના સાણંદ જિલ્લામાં હાઇ-ટેક સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. ઈતિહાસ પર નજર કરીએ તો, મુરુગપ્પા ગ્રુપે બ્રિટનની ટ્યુબ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ કંપની સાથે ભાગીદારી કરીને TI સાયકલ્સની શરૂઆત કરી હતી, જેનું ઉદ્ઘાટન ભાવનગરના રાજવી પરિવારના છેલ્લા શાસક મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી ગોહિલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ જ ફેક્ટરીમાંથી હર્ક્યુલસ સાયકલનું ઉત્પાદન શરૂ થયું હતું અને તે દેશનું સૌથી વિશ્વાસપાત્ર બ્રાન્ડ બન્યું હતું. આજે સમય બદલાયો છે અને આ જ સમૂહ પોતાની કંપની 'CG Semi' દ્વારા ભારતને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.

ભારતીય ઉદ્યોગ જગતમાં એક અદ્ભુત અને પ્રેરણાદાયી પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. વર્ષ 1951માં દેશમાં લોકપ્રિય 'હર્ક્યુલસ' (Hercules) સાયકલોનું નિર્માણ કરનાર ચેન્નઈ સ્થિત પ્રતિષ્ઠિત મુરુગપ્પા ગ્રુપ (Murugappa Group) હવે ગુજરાતના સાણંદ જિલ્લામાં હાઇ-ટેક સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. ઈતિહાસ પર નજર કરીએ તો, મુરુગપ્પા ગ્રુપે બ્રિટનની ટ્યુબ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ કંપની સાથે ભાગીદારી કરીને TI સાયકલ્સની શરૂઆત કરી હતી, જેનું ઉદ્ઘાટન ભાવનગરના રાજવી પરિવારના છેલ્લા શાસક મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજી ગોહિલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ જ ફેક્ટરીમાંથી હર્ક્યુલસ સાયકલનું ઉત્પાદન શરૂ થયું હતું અને તે દેશનું સૌથી વિશ્વાસપાત્ર બ્રાન્ડ બન્યું હતું. આજે સમય બદલાયો છે અને આ જ સમૂહ પોતાની કંપની 'CG Semi' દ્વારા ભારતને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.

સાણંદમાં 7600 કરોડનું વિશાળ રોકાણ અને વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા શુભારંભ:

ગયા વર્ષે 4 જુલાઈ, 2026ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા સાણંદ સ્થિત આ અત્યાધુનિક સુવિધા કેન્દ્રમાં સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સના વ્યવસાયિક ઉત્પાદનનો શુભારંભ કરવામાં આવ્યો હતો.

• રોકાણ અને ભાગીદારી: કંપનીએ સાણંદમાં રૂ. 7600 કરોડના વિશાળ રોકાણ સાથે OSAT (ઓર્ગેનિક સબસ્ટ્રેટ એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ) ફેસિલિટી સ્થાપી છે.

• જ્હોઇન્ટ વેન્ચર: 'CG Semi' એ જાપાનની રેનેસાસ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ (Renesas Electronics) અને થાઈલેન્ડની સ્ટાર માઇક્રોઇલેક્ટ્રોનિક્સનું સંયુક્ત સાહસ (Joint Venture) છે, જેમાં CG Semi પાસે બહુમતી હિસ્સો છે.

• બજાર અને ટેકનોલોજી: સાણંદ પ્લાન્ટમાં તૈયાર થતી ચિપ્સ જાપાનની કંપની દ્વારા જ ખરીદવામાં આવશે, જે આ પ્રોજેક્ટમાં ટેકનિકલ સપોર્ટ પણ પૂરો પાડી રહી છે. હવે મોટા પાયે શરૂ થયેલા ઉત્પાદનથી આ ચિપ્સ દેશી અને વિદેશી બંને બજારોમાં પૂરી પાડવામાં આવશે.

'નારી શક્તિ'નો દબદબો: ફેક્ટરી ફ્લોરની કમાન મહિલાઓના હાથમાં

સાણંદના આ અતિ-આધુનિક પ્લાન્ટનું સૌથી મોટું અને આકર્ષક પાસું તેની મહિલા કાર્યબળ (Women Workforce) છે. કંપનીએ દેશના સેમિકન્ડક્ટર મિશનને આગળ વધારવાની સાથે મહિલા સશક્તિકરણની એક અનોખી મિશાલ કાયમ કરી છે.

• મલેશિયામાં વિશેષ તાલીમ: ફેક્ટરી ફ્લોर પર મશીનોનું સંચાલન મોટાભાગે મહિલાઓ દ્વારા જ કરવામાં આવી રહ્યું છે. ગુજરાત સહિત દેશના વિવિધ રાજ્યોમાંથી પસંદ કરાયેલી આ યુવતીઓને સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટના સંચાલનની વ્યવહારુ તાલીમ માટે 3 મહિના માટે મલેશિયા મોકલવામાં આવી હતી.

• વિશેષ તાલીમ મેળવ્યા બાદ આ મહિલાઓ હવે સાણંદ પ્લાન્ટમાં કોઈપણ ખચકાટ વગર આત્મવિશ્વાસપૂર્વક મશીનોનું સ્વતંત્ર સંચાલન કરી રહી છે.

યુવા મહિલા એન્જિનિયરોનો ઉત્સાહ અને અનુભવ:

• નવસારીની મૂળ વતની અને સાણંદ પ્લાન્ટમાં પ્રોસેસ ક્વોલિટી એન્જિનિયર તરીકે ફરજ બજાવતી શ્રેયા પટેલ કહે છે, "ચિપ્સના ઉપયોગે મને તેના નિર્માણ પ્રક્રિયા તરફ આકર્ષિત કરી હતી. જ્યારે મને આ ક્ષેત્રમાં કામ કરવાની તક મળી, ત્યારે મેં તેને ઝડપી લીધી. હાલ અમે સેમિકન્ડક્ટર સેક્ટરના ટેકનિકલ પાસાઓ શીખવામાં ગળાડૂબ છીએ."

• સુરેન્દ્રનગરની જાનવી પટાડિયા જણાવે છે કે, "મલેશિયામાં તાલીમ દરમિયાન અમે એક કાર્યરત કંપનીમાં કામ કર્યું હતું, પરંતુ અહીં આખો પ્લાન્ટ શૂન્યમાંથી બની રહ્યો છે. આ એક રોમાંચક અનુભવ છે જે દરરોજ કંઈક નવું શીખવાની તક આપે છે."

• કેરળની સૈન્દ્રા ઈ.કે. અને ઇન્દોરની ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ કમ્યુનિકેશન એન્જિનિયર આકાંક્ષા તંવર પણ પ્રોસેસ એન્જિનિયર તરીકે કાર્યરત છે. તેમનું માનવું છે કે વિદેશી તાલીમ અને આ ઉભરતા સેક્ટરે તેમને કરિયરમાં આગળ વધવાની સોનેરી તકો પૂરી પાડી છે.

સાયકલના પૈડાંથી શરૂ થયેલી મુરુગપ્પા ગ્રુપની સફર આજે સેમિકન્ડક્ટરની ચિપ્સ સુધી પહોંચી છે, અને તે પણ દેશની નારીશક્તિના મજબૂત હાથે—જે 'આત્મનિર્ભર ભારત'ના સ્વપ્નને સાકાર કરવાની દિશામાં એક માઈલસ્ટોન સાબિત થઈ રહી છે.