અમેરિકાના રોબર્ટ હોલ અને માઇકલ વુડફોર્ડને 2026નો અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર

આ પુરસ્કારનું સત્તાવાર નામ ‘સ્વેરિગેસ રિક્સબેંક પ્રાઇઝ ઇન ઇકોનોમિક સાયન્સિસ ઇન મેમરી ઑફ આલ્ફ્રેડ નોબેલ’ છે. આ વર્ષનો આ છેલ્લો નોબેલ પુરસ્કાર છે...

અમેરિકાના રોબર્ટ હોલ અને માઇકલ વુડફોર્ડને વર્ષ 2026નો અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. રોયલ સ્વીડિશ એકેડેમી ઑફ સાયન્સિસે આ જાહેરાત કરી હતી. બંને અર્થશાસ્ત્રીઓને “મેક્રોઇકોનોમિક સ્થિરતાના સૂક્ષ્મ આર્થિક પાયા” પરના સંશોધન માટે આ પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો છે.

આ પુરસ્કારનું સત્તાવાર નામ ‘સ્વેરિગેસ રિક્સબેંક પ્રાઇઝ ઇન ઇકોનોમિક સાયન્સિસ ઇન મેમરી ઑફ આલ્ફ્રેડ નોબેલ’ છે. આ વર્ષનો આ છેલ્લો નોબેલ પુરસ્કાર છે, જેની સાથે 1.2 કરોડ સ્વીડિશ ક્રોનર એટલે કે અંદાજે 12 લાખ અમેરિકન ડૉલરની રકમ આપવામાં આવે છે.

અર્થશાસ્ત્રનો આ પુરસ્કાર સૌપ્રથમ વર્ષ 1969માં આપવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આલ્ફ્રેડ નોબેલની વર્ષ 1895ની વસિયતમાં સામેલ મૂળ પાંચ નોબેલ પુરસ્કારોમાં તેનો સમાવેશ થતો નથી. સ્વીડનની કેન્દ્રીય બેંક દ્વારા આ પુરસ્કારની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

અત્યાર સુધી આ પુરસ્કાર મેળવનારા મોટાભાગના અર્થશાસ્ત્રીઓ અમેરિકાના છે. અત્યાર સુધી માત્ર ત્રણ મહિલાઓને આ પુરસ્કાર મળ્યો છે. છેલ્લે વર્ષ 2023માં ક્લાઉડિયા ગોલ્ડિનને અમેરિકામાં રોજગાર અને વેતન પર લિંગની અસર અંગેના સંશોધન માટે આ સન્માન મળ્યું હતું.

ક્લેરિવેટ સંસ્થાના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સાયન્ટિફિક ઇન્ફોર્મેશનના વિશ્લેષણમાં નાણાકીય નીતિ, માહિતી ટેક્નોલોજીના અર્થશાસ્ત્ર અને ઉત્ક્રાંતિ આધારિત આર્થિક સિદ્ધાંતો પર સંશોધન કરનારા વિદ્વાનોને સંભવિત વિજેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.

ગત વર્ષે જોએલ મોકિર, ફિલિપ એગિયોન અને પીટર હોવિટને ‘ક્રિએટિવ ડિસ્ટ્રક્શન’ એટલે કે સર્જનાત્મક વિનાશ અને નવી ટેક્નોલોજી તથા ઉત્પાદન પદ્ધતિઓ દ્વારા આર્થિક વિકાસ અને જીવનધોરણમાં સુધારા અંગેના સંશોધન માટે અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.

આ અગાઉ ગયા અઠવાડિયે તબીબી વિજ્ઞાન, ભૌતિક વિજ્ઞાન, રસાયણ વિજ્ઞાન, સાહિત્ય અને શાંતિના નોબેલ પુરસ્કારોની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.