પાકિસ્તાનની હવા વિશ્વમાં સૌથી વધુ ઝેરી, લાહોરનો AQI 1900 પર પહોંચ્યો, જાણો 1900 AQIમાં શ્વાસ લેવો કેટલો ખતરનાક

પાકિસ્તાનના લાહોર શહેરમાં એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) 1900ને સ્પર્શી ગયો છે. પાડોશી દેશમાં વાયુ પ્રદૂષણ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયું છે અને સ્વાસ્થ્ય કટોકટી જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

પાકિસ્તાનના બીજા સૌથી મોટા શહેર લાહોરના રહેવાસીઓ અત્યંત ઝેરી હવામાં શ્વાસ લઈ રહ્યા છે. શનિવારે, લાહોરનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 1900 પર પહોંચ્યો. વાયુ પ્રદૂષણની આવી ખતરનાક સ્થિતિ વચ્ચે લાહોરમાં કડક નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા છે. રવિવારે, વિવિધ પ્રદૂષણ એજન્સીઓની 'વિશ્વના સૌથી પ્રદૂષિત શહેરો'ની યાદીમાં લાહોર ટોચ પર રહ્યું. પંજાબ પ્રાંતના પર્યાવરણ મંત્રી મરિયમ ઔરંગઝેબે ભારતને દોષી ઠેરવતા કહ્યું કે તે સોમવારે નવી દિલ્હી સમક્ષ આ મુદ્દો ઉઠાવશે.

સરકારે લોકોને ઘરની અંદર રહેવા, દરવાજા અને બારીઓ બંધ રાખવા અને જરૂરી હોય ત્યાં સુધી ઘરની બહાર જવાનું ટાળવા વિનંતી કરી છે. અહેવાલ મુજબ તમામ હોસ્પિટલોને સ્મોગ કાઉન્ટર પણ આપવામાં આવ્યા છે અને જરૂરી પરિસ્થિતિઓ માટે તૈયાર રહેવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. સરકારે રિક્ષા પર પણ પ્રતિબંધ લાદ્યો છે અને અમુક વિસ્તારોમાં બાંધકામ અટકાવી દીધું છે.

AQI નું ઊંચું સ્તર કેમ ખતરનાક છે?

એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ એટલે કે AQI મારફતે પ્રદૂષણનું સ્તર માપવામાં આવે છે. આના થકી હવામાં હાજર કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO), ઓઝોન, નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ (NO2), પાર્ટિક્યુલેટ મેટર એટલે કે PM 2.5 અને PM 10 પ્રદૂષકોની તપાસ કરવામાં આવે છે. આનું વાંચન શૂન્યથી 500 સુધીનું છે. હવામાં જેટલા વધુ પ્રદૂષકો હશે, તેટલું AQI સ્તર ઊંચું હશે. AQI જેટલું ઊંચું છે, હવા તેટલી વધુ ઝેરી છે. જો કે 200-300 વચ્ચેનો AQI સ્વાસ્થ્ય માટે ખરાબ માનવામાં આવે છે, પરંતુ લાહોરમાં તે ખતરાના નિશાનથી ઉપર ગયો છે.

કેટલું AQI સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી છે (WHO મુજબ)

• 0-50 (શ્વાસ લેવા માટે સારી હવા)
• 51-100 (સંવેદનશીલ લોકોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડી શકે છે)
• 101-200 (અસ્થમા અને હૃદયના દર્દીઓ માટે જોખમી)
• 201-300 (આ ખરાબ સ્તર છે, દરેકને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડી શકે છે)
• 301-400 (આ ખૂબ જ ખતરનાક સ્તર છે, ફેફસાં અને શ્વસન સંબંધી રોગોનું જોખમ છે)
• 401-500 (આ ખૂબ જ ગંભીર સ્તર છે, આમાં માત્ર બીમાર લોકોને જ ઘણી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે, તંદુરસ્ત લોકો પણ બીમાર પડવા લાગે છે)

AQI 1900 કેટલું ગંભીર છે?

આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, AQI 1900ના સ્તરે પહોંચવું એ કટોકટીની સ્થિતિ છે. જો કોઈ વ્યક્તિ આનાથી પોતાને બચાવતો નથી, તો તેના સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, તાત્કાલિક તબીબી સહાયની જરૂર છે. 1900 AQI માં ટકી રહેવું પણ મુશ્કેલ બની શકે છે.

1900 AQI સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલું જોખમી છે?

• શ્વાસ અટકી શકે છે જીવિત રહેવું મુશ્કેલ છે.
• અસ્થમા, બ્રોન્કાઇટિસ અને ફેફસાના કેન્સર જેવા ગંભીર શ્વસન રોગો થઈ શકે છે.
• હૃદયના ધબકારા બંધ થઈ શકે છે અને હાર્ટ એટેક આવી શકે છે.
• આટલું પ્રદૂષણ મગજને નુકસાન પહોંચાડે છે.
• યાદશક્તિમાં ઘટાડો અને અલ્ઝાઈમર જેવા રોગોનું જોખમ
• સગર્ભા સ્ત્રીઓમાં કસુવાવડનું જોખમ રહેલું છે.
• આવી ઝેરી હવા વંધ્યત્વનું કારણ બની શકે છે.