યુરોપને અમેરિકાનું અલ્ટીમેટમ: ગ્રીનલેન્ડની સુરક્ષા કરો, નહીંતર અમેરિકા મેદાનમાં ઉતરશે

અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે ગ્રીનલેન્ડના વ્યૂહાત્મક મહત્વને લઈને યુરોપિયન દેશો સામે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસમાં આયોજિત પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં વેન્સે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ગ્રીનલેન્ડને લઈને કરવામાં આવેલા નિવેદનો માત્ર ચર્ચાના વિષયો નથી, પરંતુ તે ગંભીર વૈશ્વિક સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ડેનમાર્ક અને યુરોપ ગ્રીનલેન્ડની સુરક્ષા માટે નક્કર પગલાં નહીં ભરે, તો અમેરિકા પોતે કાર્યવાહી કરવા મજબૂર બનશે.

અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે ગ્રીનલેન્ડના વ્યૂહાત્મક મહત્વને લઈને યુરોપિયન દેશો સામે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. વ્હાઇટ હાઉસમાં આયોજિત પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં વેન્સે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ગ્રીનલેન્ડને લઈને કરવામાં આવેલા નિવેદનો માત્ર ચર્ચાના વિષયો નથી, પરંતુ તે ગંભીર વૈશ્વિક સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ડેનમાર્ક અને યુરોપ ગ્રીનલેન્ડની સુરક્ષા માટે નક્કર પગલાં નહીં ભરે, તો અમેરિકા પોતે કાર્યવાહી કરવા મજબૂર બનશે.

શા માટે ગ્રીનલેન્ડ અમેરિકા માટે મહત્વનું છે?
જેડી વેન્સે ગ્રીનલેન્ડના વ્યૂહાત્મક સ્થાન અંગે બે મુખ્ય પાસાઓ પર ભાર મૂક્યો હતો:

મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ: ગ્રીનલેન્ડ એ અમેરિકા અને સમગ્ર વિશ્વની મિસાઈલ સુરક્ષા પ્રણાલીનો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો છે. આર્કટિક ક્ષેત્રમાં તેની ભૌગોલિક સ્થિતિ દુશ્મન દેશોની મિસાઈલો પર નજર રાખવા માટે અનિવાર્ય છે.

દુશ્મન દેશોની નજર: વેન્સે ઈશારો કર્યો હતો કે કેટલીક 'શત્રુતાપૂર્ણ શક્તિઓ' (જેમાં રશિયા અને ચીનનો સમાવેશ થાય છે) આ ક્ષેત્રમાં ઊંડો રસ દાખવી રહી છે. આ સ્થિતિમાં અમેરિકા તેની સુરક્ષાને જોખમમાં મૂકી શકે તેમ નથી.

રાજદ્વારી દબાણ અને આગામી મુલાકાતો
યુરોપમાં ગ્રીનલેન્ડના વેચાણ અંગે થઈ રહેલા વિરોધ પર વેન્સે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા આ મુદ્દે મુત્સદ્દીગીરી ચાલુ રાખશે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો આવતા અઠવાડિયે ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલેન્ડના નેતાઓને મળી શકે છે. અમેરિકા સતત યુરોપિયન સહયોગીઓ પર ગ્રીનલેન્ડની સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત કરવા દબાણ કરી રહ્યું છે.

યુરોપને સ્પષ્ટ સંદેશ: 'કાં તો તમે કરો, અથવા અમે કરીશું'
ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું, "અમે અમારા યુરોપિયન મિત્રોને કહી રહ્યા છીએ કે આ ભૂભાગની સુરક્ષાને વધુ ગંભીરતાથી લેવામાં આવે. જો તેઓ તેમ કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તો અમેરિકાએ હસ્તક્ષેપ કરવો પડશે." જોકે, 'અમેરિકાની કાર્યવાહી' શું હશે તે અંગે તેમણે ફોડ પાડ્યો નથી અને અંતિમ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ પર છોડ્યો છે.

ગ્રીનલેન્ડ હાલમાં ડેનમાર્ક હેઠળનો એક સ્વાયત્ત પ્રદેશ છે. ઉત્તર એટલાન્ટિકમાં તેની સ્થિતિ પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીઓ (Early Warning Systems) માટે દાયકાઓથી વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વની રહી છે.