2023ની શરૂઆતમાં જ ભારત સ્માર્ટફોનની બમ્પર નિકાસ કરી રહ્યું છે

વર્ષ 2014-15ની વાત કરીએ તો દેશમાં લગભગ 6 કરોડ મોબાઈલ ફોનનું ઉત્પાદન થયું હતું, જે 2021-22માં વધીને લગભગ 31 કરોડ થઈ ગયું છે.

આજે કોની પાસે 'સ્માર્ટફોન' નથી? આજની દુનિયામાં દરેક વ્યક્તિ સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરવા લાગ્યો છે. તે સ્વીકારવું ખોટું નહીં હોય કે આજે તેઓ આપણા જીવનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગયા છે. આ જ કારણ છે કે આપણામાંથી ઘણા લોકો સવારે ઉઠવાથી લઈને રાત્રે સૂવા સુધી હંમેશા ફોન પોતાની સાથે રાખે છે. આવું એટલા માટે થયું છે કારણ કે આ સ્માર્ટફોન્સ આજે માત્ર કોમ્યુનિકેશનના માધ્યમ પૂરતા જ સીમિત નથી પણ આપણા અન્ય ઘણા કાર્યોને સરળ બનાવી રહ્યા છે.

નિકાસ 2 અબજ ડોલરથી વધુ છે

સમયની આ માંગને સમજીને ભારતે પણ પોતાની જાતને અપડેટ કરી છે. આનું પરિણામ એ છે કે આજે ભારત સ્માર્ટફોન મેન્યુફેક્ચરિંગથી લઈને સ્માર્ટફોન એક્સપોર્ટ તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. 2023ની શરૂઆતમાં ભારતે આખી દુનિયાને પોતાની મુઠ્ઠીમાં લઈ લીધી છે. આ અંગે કેન્દ્રીય સંસદીય કાર્ય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ પોતાના ટ્વિટર એકાઉન્ટ દ્વારા એક અંગ્રેજી વેબસાઈટના અહેવાલને ટાંકીને લખ્યું કે, "વર્ષ 2023ના પ્રથમ 2 મહિનામાં સ્માર્ટફોનની નિકાસ $2 બિલિયનને વટાવી ગઈ છે."
ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 6.62 ગણો વધારો થયો છે

ભૂતકાળમાં, કેન્દ્રીય પ્રધાન પીયૂષ ગોયલે પણ એક ટ્વીટમાં કહ્યું હતું કે 2013-14ના સમાન સમયગાળાની તુલનામાં, એપ્રિલ-જાન્યુઆરી 2022-23માં ભારતની મોબાઇલ ફોનની નિકાસ 6.62 ગણી વધી છે.

પીએમ મોદીના નેતૃત્વમાં પ્રગતિ થઈ રહી છે

પીએમ મોદીના નેતૃત્વમાં સરકારની પહેલો અને ઉદ્યોગોના પ્રયાસોના પરિણામે છેલ્લા 5-7 વર્ષોમાં ભારતે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનના ક્ષેત્રમાં ઝડપી પ્રગતિ કરી છે, તે કોઈ રહસ્ય નથી. જ્યારે આપણે વર્ષ 2014-15માં મોબાઈલ ફોનના ઉત્પાદન અને નિકાસની આજની સાથે સરખામણી કરવાનું શરૂ કરીએ છીએ ત્યારે આપણને આનો પુરાવો સરળતાથી મળી જાય છે. વર્ષ 2014-15ની વાત કરીએ તો દેશમાં લગભગ 6 કરોડ મોબાઈલ ફોનનું ઉત્પાદન થયું હતું, જે 2021-22માં વધીને લગભગ 31 કરોડ થઈ ગયું છે.
ભારતમાં નિર્મિત સ્માર્ટફોન વિશ્વમાં લોકપ્રિય બની રહ્યા છે

તે જ સમયે, મોબાઈલ ફોનની નિકાસમાં પણ ઝડપી વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે. ભારતે નાણાકીય વર્ષ 2021-22માં રૂ. 45,000 કરોડના મોબાઈલ ફોનની નિકાસ કરી હતી. આજે એ જ નિકાસ વર્ષ 2023ના પ્રથમ બે મહિનામાં $2 બિલિયનને વટાવી ગઈ છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતીય બનાવટના સ્માર્ટફોન વિશ્વના બજારોમાં કેટલી ઝડપથી પ્રવેશ કરી રહ્યા છે.

અમેરિકા પાછળ રહી ગયું

વર્ષ 2019માં ભારતે સ્માર્ટફોનના વેચાણની બાબતમાં અમેરિકાને પાછળ છોડી દીધું હતું. આ સાથે, ભારત વૈશ્વિક સ્તરે બીજા નંબરનું સૌથી મોટું સ્માર્ટફોન માર્કેટ બની ગયું છે અને હવે વિશ્વમાં નંબર વન સ્થાન હાંસલ કરવા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.

PLI યોજનાને સંપૂર્ણ સમર્થન મળ્યું

આ તમામ અમારા મજબૂત સરકારી સમર્થન અને સ્થાનિક ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમના વિકાસ તરફ નિર્દેશ કરે છે. મોટા પાયે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન માટેની સરકારની PLI યોજનાએ ફોક્સકોન, સેમસંગ, પેગાટ્રોન, રાઇઝિંગ સ્ટાર અને વિસ્ટ્રોન સહિતની મોટી વૈશ્વિક કંપનીઓને આકર્ષિત કરી છે, જ્યારે લાવા, માઇક્રોમેક્સ, ઓપ્ટીમસ, યુનાઇટેડ ટેલિલિંક્સ નિયોલિંક્સ અને પેડેટ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મુખ્ય સ્થાનિક કંપનીઓએ તેમાં ભાગ લીધો છે. આ ક્રમમાં હવે એપલ જેવી દિગ્ગજ કંપની સ્માર્ટફોન મેન્યુફેક્ચરિંગના ક્ષેત્રમાં ભારતમાં પ્રવેશવા માટે તૈયાર છે. એટલે કે એપલે ચીનને બદલે ભારત પર મોટો દાવ લગાવવાનું નક્કી કર્યું છે.
Apple અને Samsung સહિતની મોટી ટેક્નોલોજી કંપનીઓએ ભારતમાં તેમના કોન્ટ્રાક્ટ ઉત્પાદકો દ્વારા આ મોબાઈલ નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. આ બંને કંપનીઓ એપ્રિલ 2022થી ભારતીય સ્માર્ટફોનની નિકાસમાં લગભગ 90 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. ભારતમાં Appleના iPhone કોન્ટ્રાક્ટ ઉત્પાદકો ફોક્સકોન, વિસ્ટ્રોન અને પેગાટ્રોન છે - જે નિકાસમાં લગભગ 55 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે સેમસંગ બાકીના 35 ટકા બનાવે છે. તાજેતરમાં, સેમસંગે ઉત્તર પ્રદેશમાં તેનો સૌથી મોટો મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ સ્થાપ્યો, જ્યાં તે ભારતમાં અને વિદેશમાં વેચાતા તેના મોટાભાગના મોડલનું ઉત્પાદન કરે છે. હમણાં માટે, ભારતમાં સ્માર્ટફોન ઉત્પાદકો 2022 થી દર મહિને $1 બિલિયનની નિકાસ પર નજર રાખી રહ્યા છે.

રોજગારમાં વધારો

ભારતમાં PLI યોજનાના સમર્થનથી, સ્માર્ટફોનના ઉત્પાદન અને નિકાસના ધોરણમાં વધારો થયો છે, તેમજ રોજગારમાં પણ વધારો થયો છે. તે જ સમયે, આગામી પાંચ વર્ષ દરમિયાન PLI યોજનામાંથી લગભગ ચાર લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ પણ અપેક્ષિત છે. આનાથી ભારતમાં 60 લાખ નોકરીની તકો ઊભી થવાની પણ શક્યતા છે.