તેલના ભાવમાં વૈશ્વિક આગ: ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના હાલ નહીં વધે ભાવ

મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ ભડકે બળ્યા છે. તેમ છતાં, ભારત સરકાર હાલ તુરંત પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ વધારો કરવાના મૂડમાં નથી. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તેલના વધેલા ભાવનો બોજ અત્યારે સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પોતે સહન કરવો પડશે.

મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ ભડકે બળ્યા છે. તેમ છતાં, ભારત સરકાર હાલ તુરંત પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ વધારો કરવાના મૂડમાં નથી. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તેલના વધેલા ભાવનો બોજ અત્યારે સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પોતે સહન કરવો પડશે.

વૈશ્વિક બજારમાં તેલનો ભડકો
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં પુરવઠો ખોરવાતા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે:

બ્રેન્ટ ક્રૂડ: 28% ના વધારા સાથે $116 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચ્યું.

WTI ક્રૂડ: 27% વધીને $116 પ્રતિ બેરલ થયું.
વર્ષ 2022 પછી આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે બંને બેન્ચમાર્ક $100 ની સપાટી વટાવી ગયા છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ભાવવધારાને ઈરાનના પરમાણુ જોખમ સામે લડવા માટેની 'કામચલાઉ કિંમત' ગણાવી છે.

ભારત સરકારનો માસ્ટર પ્લાન: કેમ નહીં વધે ભાવ?
કંપનીઓ વેઠશે નુકસાન: સરકારની અપેક્ષા છે કે ઓઈલ કંપનીઓ અત્યારે પોતાનો નફો ઓછો કરીને પણ રિટેલ ભાવ સ્થિર રાખે.

સ્થિર ઉર્જા સ્ટોક: ભારત પાસે અત્યારે ઈંધણનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે, જેના કારણે સરકાર પુરવઠાનું સંચાલન કરવામાં આત્મવિશ્વાસ અનુભવી રહી છે.

આયાતનું વૈવિધ્યકરણ: ભારતે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પરની નિર્ભરતા ઘટાડી છે. અગાઉ ભારતનું 60% ક્રૂડ ઓઈલ અન્ય રૂટ પરથી આવતું હતું, જે હવે વધારીને 70% કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ વ્યૂહાત્મક ફેરફારને કારણે સપ્લાય ચેઈન સુરક્ષિત બની છે.

ખતરો હજુ ટળ્યો નથી
કતારના ઉર્જા મંત્રી સાદ અલ-કાબીએ ચેતવણી આપી છે કે જો આ યુદ્ધ થોડા દિવસો વધુ ચાલશે તો અખાતી દેશો તેલની નિકાસ અટકાવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તેલના ભાવ $150 અને નેચરલ ગેસના ભાવ $40 પ્રતિ MMBtu સુધી પહોંચી શકે છે, જે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે વિનાશક સાબિત થઈ શકે.