ત્રણ દિવસની બેઠક પછી ભારતીય રિઝર્વ બેંકે દ્વિમાસિક મૌદ્રિક નીતિ કરી જાહેરાત

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)એ બુધવારે રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પૉઇન્ટ (0.25%) નો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ સાથે નીતિગત દર 5.25 ટકાથી વધારીને 5.50 ટકા કરી દેવામાં આવ્યો છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની અધ્યક્ષતાવાળી છ સભ્યોની મૌદ્રિક નીતિ સમિતિ (MPC) ની ત્રણ દિવસીય બેઠક બાદ આ નિર્ણયની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ફેબ્રુઆરી 2023 પછી કેન્દ્રીય બેંકે પહેલીવાર રેપો રેટમાં વધારો કર્યો છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ અને કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) ના વધતા ભાવો વચ્ચે દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે RBIએ આ પગલું ભર્યું છે.

રેપો રેટમાં થયેલા આ વધારાથી બેંકો માટે લોન લેવી મોંઘી બનશે, જેની સીધી અસર સામાન્ય જનતા પર પડશે, કારણ કે હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોનના વ્યાજદરમાં વધારો થવાથી માસિક હપ્તાઓ (EMI) મોંઘા થઈ શકે છે. કેન્દ્રીય બેંકે જણાવ્યું કે સ્ટેન્ડિંગ ડિપોઝિટ ફેસિલિટી (SDF) દર વધારીને ૫.૨૫ ટકા કરી દેવામાં આવ્યો છે, જ્યારે માર્જિનલ સ્ટેન્ડિંગ ફેસિલિટી (MSF) દર અને બેંક રેટને 5.75 ટકા પર ગોઠવવામાં આવ્યા છે.

મૌદ્રિક નીતિની જાહેરાત કરતા ગવર્નર મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે વૈશ્વિક સ્તરે ફુગાવામાં ફરીથી તેજી આવવાની આશંકા છે, જેના કારણે દુનિયાના ઘણા મુખ્ય કેન્દ્રીય બેંકો મૌદ્રિક નીતિને વધુ કડક બનાવવાની દિશામાં પગલાં લઈ રહ્યા છે. આ વધારો એવા સમયે કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં મોંઘવારીને લઈને ચિંતાઓ વધી રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલુ તણાવને કારણે કાચા તેલના ભાવ 100 ડૉલર પ્રતિ બેરલથી ઉપર જળવાઈ રહ્યા છે, જેનાથી વૈશ્વિક અને ઘરેલુ ફુગાવા પર દબાણ વધ્યું છે.

અર્થશાસ્ત્રીઓ અને બજારના વિશેષજ્ઞોએ અગાઉથી જ ૨૫ બેસિસ પૉઇન્ટના વધારાની સંભાવના વ્યક્ત કરી હતી. SBI રિસર્ચનું કહેવું હતું કે વધતા મોંઘવારીના દબાણ, વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ, બદલાતી તરલતાની સ્થિતિ અને જોખમોના પુનઃમૂલ્યાંકનને જોતા અગાઉથી જ પગલાં લેવા યોગ્ય રહેશે. મોંઘવારીના આંકડા પણ RBIની ચિંતા વધારી રહ્યા છે. ઓગસ્ટમાં ગ્રાહક ભાવાંક (CPI) આધારિત મોંઘવારી વધીને 4.82 ટકા થઈ ગઈ હતી, જે જુલાઈમાં 4.45 ટકા હતી. આ ઉપરાંત, અલ નીનોની અસર અને ઓછા વરસાદને કારણે રવિ પાકના ઉત્પાદન પર પણ જોખમ યથાવત છે.