પાકિસ્તાનની 29 ટકા વસ્તી ગરીબી રેખાની નીચે, ગ્રામીણોની હાલત સૌથી વધુ ખરાબ થઈ

પાકિસ્તાન આયોજન પંચ (Planning Commission of Pakistan) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નવા આંકડાઓ દેશની વરવી વાસ્તવિકતા રજૂ કરે છે. અહેવાલ અનુસાર, પાકિસ્તાનમાં ગરીબીનો દર વર્ષ 2018-19ના 21.9% થી વધીને 2024-25માં 28.9% પર પહોંચી ગયો છે.

પાકિસ્તાન આયોજન પંચ (Planning Commission of Pakistan) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નવા આંકડાઓ દેશની વરવી વાસ્તવિકતા રજૂ કરે છે. અહેવાલ અનુસાર, પાકિસ્તાનમાં ગરીબીનો દર વર્ષ 2018-19ના 21.9% થી વધીને 2024-25માં 28.9% પર પહોંચી ગયો છે.

1. આર્થિક ગરીબી કરતાં 'સંસ્થાકીય ગરીબી' વધુ ખતરનાક
નિષ્ણાતોના મતે પાકિસ્તાન અત્યારે 'સંસ્થાકીય ગરીબી' નો સામનો કરી રહ્યું છે. જેનો અર્થ છે કે દેશમાં એવી મજબૂત સંસ્થાઓનો અભાવ છે જે લોકોની આવકનું રક્ષણ કરી શકે, નવી તકો ઊભી કરી શકે અને આર્થિક કે આબોહવા પરિવર્તનના આંચકાઓને સહન કરી શકે.

નીતિઓમાં અસ્થિરતા: સરકાર બદલાતાની સાથે જ આર્થિક સુધારાઓ ઉલટાવી દેવામાં આવે છે.

જવાબદારીનો અભાવ: પંચવર્ષીય યોજનાઓ કાગળ પર બને છે પણ તેના અમલીકરણ માટે કોઈ જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવતી નથી.

2. ગ્રામીણ અને શહેરી ગરીબીમાં ચિંતાજનક વધારો
અહેવાલ મુજબ પાકિસ્તાનના જુદા જુદા ક્ષેત્રોમાં ગરીબીનું પ્રમાણ નીચે મુજબ છે:

ગ્રામીણ ગરીબી: 36% ને પાર કરી ગઈ છે.

શહેરી ગરીબી: 17% થી વધુ નોંધાઈ છે.

પ્રાદેશિક અસમાનતા: સિંધ પ્રાંતમાં સ્થિતિ સૌથી વધુ વણસી છે. રાષ્ટ્રીય 'ગિની ઇન્ડેક્સ' 28.4થી વધીને 32.7 થયો છે, જે દર્શાવે છે કે અમીર અને ગરીબ વચ્ચેની ખાઈ સતત વધી રહી છે.

3. વાસ્તવિક આવકમાં ઘટાડો અને ફુગાવાનો માર
ડેટા દર્શાવે છે કે લોકોની નામમાત્ર (Nominal) આવક વધી છે, પરંતુ મોંઘવારીનો દર આવક કરતા ઘણો વધારે હોવાથી લોકોની વાસ્તવિક ખરીદશક્તિ (Real Income) ઘટી છે.

મોટાભાગના કામદારો અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં છે, જેમની પાસે ન તો કોઈ કોન્ટ્રાક્ટ છે, ન વીમો કે ન તો સામાજિક સુરક્ષા.

સ્થાનિક વહીવટીતંત્રો આર્થિક રીતે પરાવલંબી હોવાથી પાયાના સ્તરે સેવાઓ પહોંચાડવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.

4. વિદેશી સહાય અને રેમિટન્સ પર નિર્ભરતા
અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે પાકિસ્તાન એક "ખતરનાક આર્થિક જાળ" માં ફસાઈ ગયું છે. દેશ ઉત્પાદક વિકાસને બદલે વિદેશમાં વસતા પાકિસ્તાનીઓ દ્વારા મોકલાતા નાણાં અને વિદેશી સહાય પર નભી રહ્યો છે. રેમિટન્સ અત્યારે જીડીપીના 10% જેટલું છે, જે સિસ્ટમની નિષ્ફળતા અને બેરોજગારીને ઢાંકવાનો પ્રયાસ માત્ર છે.