ભારતીય રેલ્વે 2025-26માં 7.41 અબજ મુસાફરોનું પરિવહન કરશે, 99.6% વીજળીકૃત

ભારતીય રેલ્વે 2025-26 નાણાકીય વર્ષમાં 7.41 અબજ મુસાફરોનું પરિવહન કરશે, અને તેના બ્રોડગેજ નેટવર્કનો 99.6% વીજળીકૃત થઈ ગયો છે, જેમાં આશરે 25,000 ટ્રેનો દરરોજ કાર્યરત છે, એમ સરકારે બુધવારે જાહેરાત કરી હતી.

2025-26 નાણાકીય વર્ષમાં કુલ આવક આશરે ₹80,000 કરોડ થવાનો અંદાજ છે, જેમાં કુલ માલવાહક ટ્રાફિક વધીને 1,670 મિલિયન ટન (MT) થશે, એમ એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવાયું છે. 2014 સુધીમાં, ભારતના રેલ્વે નેટવર્કનો માત્ર20 ટકા વીજળીકૃત થયો હતો, જેના કારણે કાર્યક્ષમતા મર્યાદિત થઈ ગઈ હતી અને ડીઝલ ઇંધણ પર નિર્ભરતા વધી ગઈ હતી. માર્ચ 2026 સુધીમાં, 69,873 રૂટ કિલોમીટર (RKM) નું વીજળીકરણ કરવામાં આવ્યું છે, જે 2014  માં 21,801 RKM હતું.

સરકારે અહેવાલ આપ્યો છે કે રેલ્વે વીજળીકરણથી 2024-25માં આશરે 1.8 અબજ લિટર ડીઝલની બચત થશે, જેનાથી ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં ઘટાડો થશે અને પરિણામે આશરે ₹6,000કરોડની બચત થશે. દેશનું વીજળીકરણ સ્તર હવે યુકે (39ટકા), રશિયા (52 ટકા) અને ચીન (82 ટકા) કરતા વધી ગયું છે. કવચ ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ 3,100 કિલોમીટરથી વધુ રૂટ પર કાર્યરત છે, અને વધારાના 24,400કિલોમીટર પર અમલીકરણ ચાલી રહ્યું છે.

મુસાફરોની સલામતી અને દેખરેખને મજબૂત બનાવવા માટે AI-આધારિત વિશ્લેષણ અને ચહેરાની ઓળખ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને, વિડિઓ સર્વેલન્સ સિસ્ટમ્સ (VSS) ને 1,874 રેલ્વે સ્ટેશનો સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવી છે. નેશનલ ટ્રેન ઇન્ક્વાયરી સિસ્ટમ (NTES) સાથે જોડાયેલ ઇન્ટિગ્રેટેડ પેસેન્જર ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ (IPIS) 1,405 સ્ટેશનો પર લાગુ કરવામાં આવી છે, જે સમયસર જાહેરાતો અને મુસાફરો સાથે વધુ સારી વાતચીત સુનિશ્ચિત કરે છે. "છેલ્લા દાયકામાં ટ્રેક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વ્યૂહાત્મક રીતે મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું છે. 2014-26 દરમિયાન કુલ 54,600 કિમી રેલ્વે ટ્રેકનું નવીનીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી વિશ્વસનીયતા અને કામગીરીમાં સુધારો થયો હતો," નિવેદનમાં જણાવાયું છે.

110 કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુની ગતિનો સામનો કરવા સક્ષમ ટ્રેકની લંબાઈ 31,445 કિમીથી વધીને 85,000 કિમીથી વધુ થઈ ગઈ છે, જેનાથી કામગીરી ઝડપી અને વધુ કાર્યક્ષમ બની છે. જાન્યુઆરી 2026 માં શરૂ થયેલી વંદે ભારત સ્લીપર સેવાએ તેના સંચાલનના પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં 119 ટ્રિપ્સમાં 1.21 લાખ મુસાફરોને વહન કર્યા હતા. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં વંદે ભારત એક્સપ્રેસ નેટવર્ક પર લગભગ 3.98 કરોડ મુસાફરોએ મુસાફરી કરી હતી, જે મુસાફરોના ઉપયોગમાં મજબૂત વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. તેની સ્થાપના થઈ ત્યારથી, વંદે ભારત એક્સપ્રેસે 100,000 ટ્રિપ્સમાં 91 મિલિયનથી વધુ મુસાફરોને મુસાફરી કરાવી છે.ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા પરિવારોને સસ્તું પરિવહન પૂરું પાડવા માટે, ભારતીય રેલ્વેએ અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ શરૂ કરી છે - જે સંપૂર્ણપણે નોન-એસી આધુનિક ટ્રેનો છે જે સસ્તા મુસાફરી વિકલ્પો જાળવી રાખીને આરામ અને સલામતી સુધારવા માટે રચાયેલ છે. 18 માર્ચ, 2026 સુધીમાં, ભારતીય રેલ્વે નેટવર્ક પર 60 અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ સેવાઓ કાર્યરત થશે.