હિમાલય ક્ષેત્રમાં બનશે દેશનું નવું આબોહવા દેખરેખ કેન્દ્ર

હિમાલય ક્ષેત્રમાં દેશનું નવું આબોહવા દેખરેખ કેન્દ્ર બનવા જઈ રહ્યું છે. આ પગલું આબોહવા સંશોધનને મજબૂત બનાવશે. આ સંબંધમાં ભારતીય ઉષ્ણકટિબંધીય હવામાન વિજ્ઞાન સંસ્થા (આઈઆઈટીએમ), પુણે અને આર્યભટ્ટ અવલોકન વિજ્ઞાન સંશોધન સંસ્થા (એઆરઆઈએસ) નૈનીતાલ વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા. આ સમજૂતી 50 વર્ષથી વધુ સમયગાળા માટે માન્ય રહેશે.

સમજૂતી હેઠળ ઉત્તરાખંડના દેવસ્થળ વેધશાળામાં ભારત આબોહવા અવલોકન નેટવર્ક (બીકોન) હેઠળ લાંબા ગાળાનું આબોહવા અવલોકન કેન્દ્ર સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલય દ્વારા શુક્રવારે જારી કરાયેલી માહિતી અનુસાર, આ કેન્દ્ર હિમાલયી ક્ષેત્રમાં હવામાન, ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ, વાતાવરણીય પ્રદૂષકો અને જમીનની ભેજ જેવા મહત્વપૂર્ણ માપદંડોની દેખરેખ રાખશે.

વૈજ્ઞાનિકોના મતે, દેવસ્થળનું સ્વચ્છ અને ઊંચાઈવાળું વાતાવરણ આબોહવા પરિવર્તન સંબંધિત અભ્યાસો માટે અત્યંત યોગ્ય છે. અહીંથી પ્રાપ્ત ડેટા હિમાલયી ક્ષેત્રમાં આબોહવા પ્રક્રિયાઓને સમજવામાં અને પ્રદૂષણની અસરોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં મદદ કરશે.

બીકોન પ્રોજેક્ટ પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયની પહેલ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય દેશભરમાં ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળો આબોહવા ડેટા તૈયાર કરવો અને આબોહવા પરિવર્તન પરના સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

નેટવર્કમાંથી પ્રાપ્ત ડેટા ભારતના આબોહવા મોડેલ અને ભવિષ્યના હવામાન તેમજ આબોહવા અનુમાનોને વધુ સચોટ બનાવવામાં પણ સહાયક બનશે. આ પહેલ ભારતને આબોહવા પરિવર્તનના પડકારોનો સામનો કરવામાં અને વૈજ્ઞાનિક આધાર પર નીતિ નિર્માણને મજબૂત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.