RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની નવા નાણાકીય વર્ષની પ્રથમ બેઠક

આરબીઆઈ નાણાકીય વર્ષ 2023-24ની પ્રથમ MPC બેઠકમાં રેપો રેટમાં વધુ 0.25 ટકાનો વધારો કરી શકે છે

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) આજે, 3 એપ્રિલ, 2023 ના રોજ નવા નાણાકીય વર્ષની તેની પ્રથમ બેઠક યોજી રહી છે. રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર શક્તિકાંત દાસની અધ્યક્ષતામાં થનારી ત્રણ દિવસીય MPC બેઠક 6 એપ્રિલ, 2023 ના રોજ નીતિગત વ્યાજ દર પર નિર્ણય સાથે સમાપ્ત થશે.

આર્થિક બાબતોના નિષ્ણાતોનો શું અભિપ્રાય છે?

આવી સ્થિતિમાં નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે RBI ફરી એકવાર રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કરી શકે છે. આર્થિક બાબતોના નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આરબીઆઈ નાણાકીય વર્ષ 2023-24ની પ્રથમ MPC બેઠકમાં રેપો રેટમાં વધુ 0.25 ટકાનો વધારો કરી શકે છે.

છૂટક ફુગાવો 6 ટકાના આરામદાયક સ્તરથી ઉપર

નિષ્ણાતો માને છે કે રિટેલ મોંઘવારી દર 6 ટકાના સંતોષકારક સ્તરથી ઉપર રહેવા અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ સહિત અન્ય કેન્દ્રીય બેંકોના આક્રમક વલણ વચ્ચે રિઝર્વ બેંક MPCની સમીક્ષા બેઠકમાં આ નિર્ણય લઈ શકે છે.

આરબીઆઈની નાણાકીય નીતિ નક્કી કરવા માટેની સર્વોચ્ચ સંસ્થા, નાણાકીય નીતિ સમિતિની દ્વિમાસિક સમીક્ષા બેઠક 3 એપ્રિલ 2023 થી 6 એપ્રિલ 2023 સુધી ચાલશે. 1 એપ્રિલથી શરૂ થનારી નાણાકીય વર્ષ 2023-24ની આ પ્રથમ નાણાકીય સમીક્ષા બેઠક હશે. આરબીઆઈએ મે 2022થી અત્યાર સુધીમાં રેપો રેટમાં 2.50નો વધારો કર્યો છે, જે ચાર ટકાથી વધીને 6.50 ટકા થઈ ગયો છે. RBIએ ગયા નાણાકીય વર્ષ 2022-23ની ફેબ્રુઆરીમાં મળેલી MPCની બેઠકમાં રેપો રેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કર્યો હતો.

રિટેલ ફુગાવાનું સ્તર આરબીઆઈના 6 ટકાના આરામદાયક સ્તરથી ઉપર છે. કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) પર આધારિત ફુગાવાનો દર જાન્યુઆરીમાં 6.52 ટકા અને ફેબ્રુઆરીમાં 6.44 ટકા હતો. રિટેલ ફુગાવાનું સ્તર આરબીઆઈના છ ટકાના આરામદાયક સ્તર કરતાં ઊંચું છે.

ફુગાવાના કાર્યસૂચિની ટોચ પર શું છે?

• RBI કાયદેસર રીતે તેની ખાતરી કરવા માટે બંધાયેલ છે કે ફુગાવો 4% પર રહે અને બંને બાજુ 2% ના માર્જિન સાથે.

• રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા અર્થતંત્રમાં માંગના બળને દબાવવા માટે નાણાકીય નીતિના સાધન તરીકે વ્યાજ દરોમાં વધારો કરી રહી છે.

મોંઘવારી પર આરબીઆઈના નિર્ણયોની શું અસર થઈ?

• મે 2022થી સતત છ વધારા સાથે, RBI એ સંચિત 250 બેસિસ પોઈન્ટ્સ દ્વારા દરોમાં વધારો કર્યો છે.

• ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં જ છેલ્લી MPCમાં, RBIએ ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને 6.5% કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

હવે શું ટ્રેન્ડમાં છે?

• કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ પર ફુગાવો 6% રેન્જથી ઉપર રહ્યો છે.

• ફેબ્રુઆરીમાં છૂટક ફુગાવો નજીવો ઘટ્યો હતો પરંતુ તે આરબીઆઈના 6% ઉપલા સહનશીલતા બેન્ડથી ઉપર રહ્યો હતો, 6.44% પર, સતત બીજા મહિને.

• જ્યારે જાન્યુઆરીમાં છૂટક ફુગાવો 6.52% હતો.

આ વખતે મોટો પડકાર શું હશે?

• કમોસમી વરસાદ અને અતિવૃષ્ટિએ આ વર્ષે કૃષિ પ્રવૃત્તિઓને જોખમમાં મૂકી દીધી છે.

• માલની અછત હોઈ શકે છે, જેના કારણે મોંઘવારી વધુ વધી શકે છે.

• આ વર્ષે સંભવિત વોર્મિંગ ખાદ્ય ફુગાવાના જોખમો પેદા કરી શકે છે.

ઉધાર લેનારાઓની સ્થિતિ શું છે?

• RBI દ્વારા છેલ્લા દરમાં વધારાથી લોન મોંઘી થઈ છે - ઉદાહરણ તરીકે, હોમ લોન એક વર્ષ અગાઉના 6.6%ના વિક્રમી નીચા સ્તરેથી વધીને 9% થઈ ગઈ છે, જેનાથી રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર અને 260 થી વધુ આનુષંગિક ઉદ્યોગો પર નાણાકીય દબાણ આવ્યું છે.

સ્થિરતા કે વૃદ્ધિ?

• SBI રિસર્ચના Ecowrap અપેક્ષા રાખે છે કે RBI તેના વ્યાજ દરમાં વર્તમાન 6.5% ના વધારાને સ્થિર કરશે.

• તે જ સમયે, કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે આરબીઆઈ અંતિમ દરમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે.