અમેરિકી સેનેટના પ્રસ્તાવમાં ચીનને સૌથી મોટો ખતરો ગણાવ્યો, ભારત સાથે ગાઢ જોડાણ પર ભાર

અમેરિકી સેનેટરોની દ્વિ-પક્ષીય (રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટિક) સમૂહ દ્વારા એક પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ચીનને અમેરિકાનો સૌથી મોટો દુશ્મન અને વ્યૂહાત્મક હરીફ ગણાવવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ સેનેટરોએ બેઇજિંગનો સામનો કરવા માટે ભારત સાથે ગાઢ જોડાણ અને મજબૂત ઇન્ડો-પેસિફિક ગઠબંધનની માંગ કરી છે.

સેનેટર ક્રિસ કૂન્સ અને અન્ય સેનેટરો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા પ્રસ્તાવમાં જણાવાયું છે કે, ચીન પાસે અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોની સુરક્ષા, આર્થિક સમૃદ્ધિ અને વ્યૂહાત્મક હિતોને નબળા પાડવાનો ઈરાદો અને ક્ષમતા બંને છે.

આ પ્રસ્તાવમાં ચીન પર ન્યુક્લિયર, સાયબર, દરિયાઈ અને સ્પેસ એસેટ્સ સહિત તેની સૈન્ય ક્ષમતાઓમાં ઝડપથી વધારો કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બેઇજિંગ ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં આક્રમક અને કપટપૂર્ણ પ્રવૃત્તિઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે અને તાઇવાન સ્ટ્રેટમાં બળજબરીપૂર્વક યથાસ્થિતિ બદલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

પ્રસ્તાવમાં એવો પણ ઉલ્લેખ કરાયો છે કે, ચીન સૈન્ય ટેકનોલોજી અને સામગ્રી શેર કરીને ઈરાન, ઉત્તર કોરિયા અને રશિયા જેવા અમેરિકાના દુશ્મનોને સમર્થન આપે છે.

અમેરિકી લો-મેકર્સે બેઇજિંગ પર આરોપ લગાવ્યો છે કે, તે અમેરિકાની સ્પર્ધાત્મકતાને નબળી પાડવા અને વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રો પર પ્રભુત્વ મેળવવા માટે સરકારના સમર્થનવાળી આર્થિક અને ઔદ્યોગિક નીતિનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. પ્રસ્તાવમાં બૌદ્ધિક સંપદાની ચોરી (IP theft), ટેકનોલોજીનું બળજબરીપૂર્વક ટ્રાન્સફર અને માર્કેટ એક્સેસમાં અવરોધોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

સેનેટરોએ ચેતવણી આપી છે કે ચીન આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ જેવી નવી ટેકનોલોજીમાં અમેરિકાથી આગળ નીકળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જે 21મી સદીની અર્થવ્યવસ્થા અને સૈન્ય ક્ષમતા નક્કી કરશે.

નવી દિલ્હી માટે મહત્વના એવા એક વિભાગમાં, સેનેટે 'ક્વાડ' (Quadrilateral Security Dialogue) દ્વારા ભારત સાથે અમેરિકાના જોડાણને વધારવાની માંગ કરી છે. ક્વાડ જૂથમાં ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામેલ છે, જે ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીન સાથે વધતા તણાવ વચ્ચે અત્યંત મહત્વનું બન્યું છે.

પ્રસ્તાવમાં જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ફિલિપાઈન્સ જેવા સહયોગીઓ પ્રત્યે અમેરિકાની પ્રતિબદ્ધતા ફરી વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. સેનેટે ચીન સામે મજબૂત નિકાસ નિયંત્રણો અને દક્ષિણ ચીન સાગર તેમજ તાઇવાન સ્ટ્રેટમાં 'નેવિગેશનની આઝાદી' જાળવી રાખવાની અપીલ કરી છે.

જોકે આ પ્રસ્તાવ બિન-બંધનકર્તા (non-binding) છે, પરંતુ તે ચીનની વધતી સૈન્ય તાકાત અને આર્થિક પદ્ધતિઓ અંગે વોશિંગ્ટનમાં બંને પક્ષોની ગંભીર ચિંતા દર્શાવે છે.