મધ્ય પૂર્વ પર અમેરિકાનું ફોકસ, ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર માટે પડકારો વધવાની શક્યતા

ખાડી ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે અમેરિકાની ઇન્ડો-પેસિફિક રણનીતિ નબળી પડી શકે છે. અમેરિકાના પૂર્વ વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે, એશિયાથી ધ્યાન હટાવીને સૈન્ય સંસાધનો ખાડી દેશો તરફ વાળવામાં આવતા ભારત જેવા દેશોની ચિંતામાં વધારો થયો છે.

એક પૂર્વ વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આ સંકટની અસર હવે એશિયા સાથે જોડાયેલી અમેરિકાની યોજનાઓ પર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. ચીન સામે પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માંગતા અમેરિકાએ હવે તેની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ જેવા મહત્વના સંસાધનો એશિયાથી હટાવીને ખાડી ક્ષેત્રમાં તૈનાત કરવા પડ્યા છે. અધિકારીએ ઉમેર્યું કે, "અત્યારે આ ક્ષેત્રમાં અમારી મોટાભાગની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ હાજર છે, જેમાંથી ઘણી એશિયાથી લાવવામાં આવી છે."

નિષ્ણાતો માને છે કે, એકવાર સૈન્ય તૈનાતી બદલવામાં આવે તો તેને ઝડપથી પરત ખેંચવી મુશ્કેલ હોય છે. આ સ્થિતિ લાંબો સમય ચાલી શકે છે, જેના કારણે ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં અમેરિકાની સક્રિયતા ઘટી શકે છે. માત્ર આર્થિક મદદ જ નહીં, પરંતુ સમય અને ભૌતિક મર્યાદાઓ પણ અમેરિકા માટે પડકારરૂપ બની રહી છે.

સૈન્ય સંસાધનો ઉપરાંત, મધ્ય પૂર્વના સંકટને કારણે અમેરિકાના ટોચના નેતૃત્વનું ધ્યાન પણ તે તરફ કેન્દ્રિત થયું છે. વિશ્લેષકોના મતે, આનાથી એશિયા સાથે જોડાયેલા વ્યૂહાત્મક નિર્ણયો લેવાની ગતિ ધીમી પડી શકે છે. અગાઉ પણ ઇતિહાસમાં મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષોએ અમેરિકાનું ધ્યાન અન્ય મહત્વના ક્ષેત્રોમાંથી હટાવ્યું છે.

ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનનો વધતો પ્રભાવ જોતા ભારત માટે અમેરિકાની સક્રિય ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની છે. જો આ સંઘર્ષ લાંબો ખેંચાય તો અમેરિકાની વ્યૂહાત્મક પ્રતિબદ્ધતા પર સવાલ ઉભા થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, એશિયાઈ દેશો પર ખાડીમાં અમેરિકાની ભૂમિકાને સમર્થન આપવાનું દબાણ પણ વધી શકે છે, જે આ દેશો માટે ઘરેલું સ્તરે પડકારજનક સાબિત થઈ શકે છે.