દિન વિશેષ: વિશ્વ બ્રેઈલ દિવસ, જાણો બ્રેઈલ લિપિ વિશે જાણી અજાણી વાતો

વિશ્વ બ્રેઈલ દિવસ દર વર્ષે 4 જાન્યુઆરીએ મનાવવામાં આવે છે. બ્રેઈલ પદ્ધતિના શોધક લુઈસ બ્રેઈલની જન્મજયંતિની યાદમાં આ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. સંદેશાવ્યવહારમાં બ્રેઇલનાં મહત્વ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે વિશ્વ બ્રેઇલ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. બ્રેઈલ પદ્ધતિ અંધ લોકો માટે વરદાન રૂપ છે. બ્રેઈલ પદ્ધતિની મદદથી તેઓ સામાન્ય દ્રષ્ટિ ધરાવતા લોકોની જેમ વાંચી શકે છે અને અભ્યાસ પણ કરી શકે છે. 

એક અકસ્માતને કારણે નાની ઉંમરે તેમની દૃષ્ટિ ગુમાવ્યા બાદ, લુઈસ બ્રેઈલને પેરિસમાં બ્લાઈન્ડ લોકો માટેની શાળામાં મોકલવામાં આવ્યા હતા જ્યાં તેમણે ચાર્લ્સ બાર્બિયર દ્વારા વિકસિત બિંદુઓનો ઉપયોગ કરીને લેખન પ્રણાલી માટે જિજ્ઞાસા વિકસાવી હતી. લુઇસે ટૂંક સમયમાં લેખન પ્રણાલીમાં સુધારો કરવા માટે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું અને લિપિનો વિકાસ કર્યો જે હવે બ્રેઇલ તરીકે ઓળખાય છે. બ્રેઈલ એ સ્પર્શેન્દ્રિય લેખન પ્રણાલી છે. તે ખાસ પ્રકારના ઉભેલા કાગળ પર લખવામાં આવે છે. અગાઉ તેનો કોડ 12 બિંદુઓ પર આધારિત હતો. 12 બિંદુઓને 66 ની હરોળમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા. જો કે, તે સમયે તેમાં વિરામચિહ્નો, સંખ્યાઓ અને ગાણિતિક ચિહ્નો હાજર ન હતા. લુઈસ બ્રેલે 64 ને બદલે 06 પોઈન્ટનો ઉપયોગ કરીને 12 અક્ષરો અને ચિહ્નોની શોધ કરીને આમાં વધુ સુધારો કર્યો, જે વિરામચિહ્નો, સંખ્યાઓ, વિસ્તરણ અને સંગીતના સંકેતો લખવા માટે જરૂરી પ્રતીકો પણ પૂરા પાડે છે. બ્રેઇલે સૌપ્રથમ 1829માં બ્રેઇલ લિપિ સિસ્ટમ પ્રકાશિત કરી હતી.