અનુરાગ ઠાકુર આજે રાજ્યસભામાં સિનેમેટોગ્રાફ (સુધારા) બિલ 2023 રજૂ કરશે

આ બિલ સિનેમેટોગ્રાફી એક્ટ 1952માં વધુ સુધારો કરશે

કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અનુરાગ ઠાકુર આજે રાજ્યસભામાં સિનેમેટોગ્રાફ (સુધારા) બિલ, 2023ને વિચારણા અને પસાર કરવા માટે રજૂ કરશે. આ બિલનો હેતુ ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં પાઈરેસીના મુદ્દાઓને ચકાસવાનો છે. તે સુનિશ્ચિત કરવાનો હેતુ છે કે ફિલ્મ સામગ્રીને પાયરસીને કારણે નુકસાન ન થાય કારણ કે આ જોખમને કારણે ઉદ્યોગને ભારે નુકસાન થાય છે. આ બિલ સિનેમેટોગ્રાફી એક્ટ 1952માં વધુ સુધારો કરશે. લોકસભા, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ પ્રધાન પીયૂષ ગોયલ જન વિશ્વાસ (જોગવાઈઓમાં સુધારો) ખરડો, 2023 ખસેડવા માટે સુનિશ્ચિત થયેલ છે. આ ખરડો ગુનાઓને અપરાધીકરણ અને તર્કસંગત બનાવવા માટેના કેટલાક કાયદાઓમાં સુધારો કરશે.

કેન્દ્ર સરકાર ફિલ્મ પાયરસીના જોખમને રોકવા તેમજ સેન્ટ્રલ બોર્ડ દ્વારા આપવામાં આવેલા વય-આધારિત પ્રમાણપત્રને સુધારવા માટે બુધવારે પાછળથી રાજ્યસભામાં સિનેમેટોગ્રાફ (સુધારા) બિલ 2023 ખસેડવા માટે તૈયાર છે.
કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અનુરાગ ઠાકુર સિનેમેટોગ્રાફ (સુધારા) બિલ, 2023ને તેના વિચારણા અને પસાર કરવા માટે દિવસના બીજા ભાગમાં ઉપલા ગૃહમાં રજૂ કરવાના છે. આ બિલ 1952ના સિનેમેટોગ્રાફ એક્ટમાં સુધારો કરવા માંગે છે. આ સુધારા અનધિકૃત રેકોર્ડિંગ અને ફિલ્મોના પ્રદર્શનના મુદ્દાને સંબોધશે. સિનેમેટોગ્રાફ (સુધારા) બિલ,  20 જુલાઈ 2023ના રોજ રાજ્યસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ડ્રાફ્ટ એક્ટ ફિલ્મોને પ્રદર્શન માટે પ્રમાણિત કરવા માટે બોર્ડ ઑફ ફિલ્મ સર્ટિફિકેશનની રચના કરે છે. આવા પ્રમાણપત્રો ફેરફારો અને કાઢી નાખવાને પાત્ર હોઈ શકે છે. બોર્ડ ફિલ્મોના પ્રદર્શનની પણ ના પાડી શકે છે.

આ બિલ વયના આધારે ચોક્કસ વધારાની પ્રમાણપત્ર શ્રેણીઓ ઉમેરે છે. એક્ટ હેઠળ, ફિલ્મને પ્રતિબંધ વિના પ્રદર્શન માટે પ્રમાણિત કરી શકાય છે ('U'); પ્રતિબંધ વિના, પરંતુ 12 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે માતાપિતા અથવા વાલીઓના માર્ગદર્શનને આધીન ('UA'); ફક્ત પુખ્ત વયના લોકો માટે ('A'); અથવા ફક્ત કોઈપણ વ્યવસાય અથવા વ્યક્તિઓના વર્ગ ('S') ના સભ્યો માટે. આ બિલ નીચેની ત્રણ કેટેગરી સાથે UA કેટેગરીનો વિકલ્પ આપે છે જે વય-યોગ્યતા UA 7+, UA 13+ અથવા UA 16+ પણ દર્શાવે છે. બોર્ડ દ્વારા UA કેટેગરીમાં વય સમર્થન માતાપિતા અથવા વાલીઓના માર્ગદર્શનની જાણ કરશે અને માતા-પિતા અથવા વાલીઓ સિવાય અન્ય કોઈપણ વ્યક્તિઓ દ્વારા લાગુ કરવામાં આવશે નહીં.

'A' અથવા 'S' પ્રમાણપત્ર ધરાવતી ફિલ્મોને ટેલિવિઝન અથવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત અન્ય કોઈપણ માધ્યમો પર પ્રદર્શન માટે અલગ પ્રમાણપત્રની જરૂર પડશે. બોર્ડ અરજદારને અલગ પ્રમાણપત્ર માટે યોગ્ય કાઢી નાખવા અથવા ફેરફારો કરવા માટે નિર્દેશ આપી શકે છે. આ બિલ અનધિકૃત રેકોર્ડિંગ અને ફિલ્મોના અનધિકૃત પ્રદર્શનને હાથ ધરવા અથવા પ્રોત્સાહન આપવા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. અનધિકૃત રેકોર્ડિંગનો પ્રયાસ કરવો એ પણ ગુનો ગણાશે.

અનધિકૃત રેકોર્ડિંગ એટલે માલિકની અધિકૃતતા વિના ફિલ્મ પ્રદર્શન માટે લાયસન્સવાળી જગ્યાએ ફિલ્મની ઉલ્લંઘન કરતી નકલ બનાવવી અથવા ટ્રાન્સમિટ કરવી. અનધિકૃત પ્રદર્શનનો અર્થ થાય છે ફિલ્મના પ્રદર્શિત કરવા માટે લાઇસન્સ ન હોય તેવા સ્થાન પર નફા માટે ફિલ્મની ઉલ્લંઘન કરતી નકલનું જાહેર પ્રદર્શન અથવા એવી રીતે જે કોપીરાઈટ કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરે છે. કોપીરાઈટ એક્ટ, 1957 હેઠળની અમુક છૂટ ઉપરોક્ત ગુનાઓને પણ લાગુ પડશે. 1957 અધિનિયમ ખાનગી અથવા વ્યક્તિગત ઉપયોગ, વર્તમાન બાબતોની જાણ અથવા તે કાર્યની સમીક્ષા અથવા ટીકા જેવા સ્પષ્ટ કેસોમાં માલિકની અધિકૃતતા વિના કૉપિરાઇટ કરેલી સામગ્રીનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

ઉપરોક્ત ગુનાઓ માટે ત્રણ મહિનાથી ત્રણ વર્ષની જેલની સજા અને ત્રણ લાખ રૂપિયા અને ઓડિટેડ કુલ ઉત્પાદન ખર્ચના 5 ટકા સુધીનો દંડ થશે. અધિનિયમ હેઠળ, બોર્ડ દ્વારા જારી કરાયેલ પ્રમાણપત્ર 10 વર્ષ માટે માન્ય છે. વિધેયક એવી જોગવાઈ કરે છે કે પ્રમાણપત્રો કાયમ માટે માન્ય રહેશે. આ અધિનિયમ કેન્દ્ર સરકારને પ્રમાણિત કરવામાં આવેલી અથવા પ્રમાણિત કરવાની બાકી હોય તેવી ફિલ્મોના સંબંધમાં તપાસ કરવા અને આદેશો કરવાની સત્તા આપે છે. બોર્ડે આદેશને અનુરૂપ બાબતોનો નિકાલ કરવો જરૂરી છે. આ બિલ કેન્દ્ર સરકારની આ સત્તાને દૂર કરે છે.